Keşf eyliyor esrârını nâ-mahreme bülbül

Sırları yabancıya açıklayan bülbülü goncanın yumruğuyla susturan rubâî, dünyanın renk ve kokusuna kapılanları lale ve tomruk imgeleriyle sertçe hicveder.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Keşf eyliyor esrârını nâ-mahreme bülbül

   Tıksun ne durur gonca anuñ ağzına yumruk

   1Bülbül sırlarını yabancılara açıyor;

   2gonca ne bekliyor, onun ağzına yumruğunu tıkasın.

   İlk beyit bülbülü sır tutmamakla suçlar ve cezayı goncaya havale eder. Goncanın kapalı, sıkılmış biçimi burada bir yumruğa dönüşür; çiçek ile darbe aynı görüntüde birleşince susturma isteği somut bir el hareketi hâlini alır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Meyl eylediler rengi ile bûyına dehrüñ

   Ehl-i hevese lâle gerek bülbüle tomruk

   1Dünyanın rengine ve kokusuna yöneldiler;

   2heves düşkününe lale, bülbüle de boyunduruk gerekir.

   İkinci beyit özneyi adlandırmadan çoğul bir yönelişi anlatır: dünyanın rengine ve kokusuna kapılanlar. Kapanışta herkese payı dağıtılır, hevese lale ve bülbüle tomruk; yumruk ile tomruk kafiyesi hicvin sertliğini anlamdan sese de taşır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle