DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Enderunlu Fâzıl/Kimdir Ol Nâdîde-mahbûb-ı Cihân
Şarkı · 18.–19. yüzyıl

Kimdir Ol Nâdîde-mahbûb-ı Cihân

Dans eden eşsiz gencin kimliğini soran şarkı, onu insanüstü güzellik, İrem bahçesinin Tuba'sı ve Zer-Nişan adıyla Fener semtinde yaşayan somut bir sevgili olarak tanıtır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Kimdir ol -mahbûb-ı cihân

    Raksa girmiş nâz ider bir

    Görmemişdir böyle

    El-amân kimdir o kâfir el-amân

    1Dünyanın o eşsiz sevgilisi kimdir?

    2Dans ediyor, nazlanan genç biri.

    3Âşıkların gözü böyle birini görmemiştir;

    4aman, o acımasız güzel kimdir?

    İlk bent kimlik sorularını dans eden gencin nazıyla başlatır. “Kâfir” sözü güncel inanç yargısı değil, merhametsiz çekiciliği büyüten tarihsel divan mazmunudur; âşıkların gözü böylesini hiç görmemiştir.

  2. 2

    Kañgı milletden ne dirler adına

    Beñzemez hakkâ beşer evlâdına

    Rahmı var mı âşık-ı nâşâdına

    Hûri mi yâhûd perî mi ol civân

    1Hangi topluluktandır, adına ne derler?

    2Doğrusu insan evladına benzemez.

    3Mutsuz âşığına merhameti var mı?

    4O genç bir huri mi, yoksa peri mi?

    İkinci bent sevgiliyi belirli bir topluluğa ve insan soyuna sığdıramaz; huri ile peri arasında düşünür. Merhamet sorusu, olağanüstü güzelliğin mutsuz âşığa nasıl davranacağıyla kimlik merakını birleştirir.

  3. 3

    Hüsnüne baksañ melek-sîmâsıdır

    Kâmeti bâğ-ı İrem Tûbâsıdır

    Kañgı bağıñ gonçe-i zîbâsıdır

    Kimleriñ cânânı ol rûh-ı revân

    1Güzelliğine baksan melek yüzlüdür;

    2boyu İrem bahçesinin Tuba ağacıdır.

    3Hangi bahçenin güzel goncasıdır?

    4O canlı ruh kimlerin sevgilisidir?

    Boy İrem bahçesindeki Tuba ağacı, yüz melek, sevgili güzel gonca olur. Üç ayrı cennet imgesi canlı ruhun hangi bahçeye ve kime ait olduğu sorusunu cevaplamak yerine daha da büyütür.

  4. 4

    Müjdeler Fâzıl o -ı mu'teber

    Ustasından ben bugün aldım haber

    Semti ol şem'iñ meger semt-i Fener

    İsmine dirler imiş hem

    1Ey Fâzıl, müjde: o saygın cilveli güzel hakkında

    2bugün ustasından haber aldım.

    3O mumun semti meğer Fener semtiymiş;

    4adına da Zer-Nişan derlermiş.

    Son bent soyut güzeli İstanbul'da Fener semtine ve Zer-Nişan adına bağlar. Ustadan alınan haber, şarkının başındaki “kimdir” sorusunu şehir içindeki somut bir kimlikle kapatır.

Kavram sözlüğü (8) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

DEU-AVESIS.093eb627-58cb-4491-b014-6db560254022:s5-pdf965. Şarkıyât 5; basılı s.949/PDF 965. Numara, tam bentler, sonraki şarkı sınırı, özel fontun Unicode karşılıkları ve basılı aruz kalıbı PDF görselinde doğrulandı. Dipnot/aparat gövde dışıdır. CC BY profil sayfasında exact PDF bağlantısına komşudur; PDF içine gömülü değildir.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirMehmed Mîr-i Mekkî'nin Dirîgâ
Mehmed Mîr-i Mekkî'niñ dirîgâ
Enderunlu Fâzıl · Kıta

Kavram sözlüğü

8 kavram bulundu.

nâdîde

Eşsiz, görülmemiş

nev-civân

Genç kişi

çeşm-i âşıkân

Âşıkların gözü

nâşâd

Mutsuz

melek-sîmâ

Yüzü melek güzelliğinde olan

Tûbâ

Cennet ağacı

şûh

Cilveli güzel

Zer-Nişân

Altın nişanlı; sevgilinin adı