Kimdir Ol Nâdîde-mahbûb-ı Cihân
Dans eden eşsiz gencin kimliğini soran şarkı, onu insanüstü güzellik, İrem bahçesinin Tuba'sı ve Zer-Nişan adıyla Fener semtinde yaşayan somut bir sevgili olarak tanıtır.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Kimdir ol -mahbûb-ı cihân
Raksa girmiş nâz ider bir
Görmemişdir böyle
El-amân kimdir o kâfir el-amân
1Dünyanın o eşsiz sevgilisi kimdir?
2Dans ediyor, nazlanan genç biri.
3Âşıkların gözü böyle birini görmemiştir;
4aman, o acımasız güzel kimdir?
- 2
Kañgı milletden ne dirler adına
Beñzemez hakkâ beşer evlâdına
Rahmı var mı âşık-ı nâşâdına
Hûri mi yâhûd perî mi ol civân
1Hangi topluluktandır, adına ne derler?
2Doğrusu insan evladına benzemez.
3Mutsuz âşığına merhameti var mı?
4O genç bir huri mi, yoksa peri mi?
İkinci bent sevgiliyi belirli bir topluluğa ve insan soyuna sığdıramaz; huri ile peri arasında düşünür. Merhamet sorusu, olağanüstü güzelliğin mutsuz âşığa nasıl davranacağıyla kimlik merakını birleştirir.
- 3
Hüsnüne baksañ melek-sîmâsıdır
Kâmeti bâğ-ı İrem Tûbâsıdır
Kañgı bağıñ gonçe-i zîbâsıdır
Kimleriñ cânânı ol rûh-ı revân
1Güzelliğine baksan melek yüzlüdür;
2boyu İrem bahçesinin Tuba ağacıdır.
3Hangi bahçenin güzel goncasıdır?
4O canlı ruh kimlerin sevgilisidir?
Boy İrem bahçesindeki Tuba ağacı, yüz melek, sevgili güzel gonca olur. Üç ayrı cennet imgesi canlı ruhun hangi bahçeye ve kime ait olduğu sorusunu cevaplamak yerine daha da büyütür.
- 4
Müjdeler Fâzıl o -ı mu'teber
Ustasından ben bugün aldım haber
Semti ol şem'iñ meger semt-i Fener
İsmine dirler imiş hem
1Ey Fâzıl, müjde: o saygın cilveli güzel hakkında
2bugün ustasından haber aldım.
3O mumun semti meğer Fener semtiymiş;
4adına da Zer-Nişan derlermiş.
Son bent soyut güzeli İstanbul'da Fener semtine ve Zer-Nişan adına bağlar. Ustadan alınan haber, şarkının başındaki “kimdir” sorusunu şehir içindeki somut bir kimlikle kapatır.
Metnin kaynağı
DEU-AVESIS.093eb627-58cb-4491-b014-6db560254022:s5-pdf965. Şarkıyât 5; basılı s.949/PDF 965. Numara, tam bentler, sonraki şarkı sınırı, özel fontun Unicode karşılıkları ve basılı aruz kalıbı PDF görselinde doğrulandı. Dipnot/aparat gövde dışıdır. CC BY profil sayfasında exact PDF bağlantısına komşudur; PDF içine gömülü değildir.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Mehmed Mîr-i Mekkî'niñ dirîgâEnderunlu Fâzıl · Kıta→
İlk bent kimlik sorularını dans eden gencin nazıyla başlatır. “Kâfir” sözü güncel inanç yargısı değil, merhametsiz çekiciliği büyüten tarihsel divan mazmunudur; âşıkların gözü böylesini hiç görmemiştir.