Kristof Kolomb

Üç bent, Kolomb'un Hindistan'a ulaşma umudunu ve Atlantik yolculuğunu anlatır; kapanış Amerika'yı Avrupa için altın, bilgi ve yeni hak kaynağı sayan dönemsel sömürgeci ilerleme anlatısını görünür kılar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Sen o zaman, bu dünyanın yuvarlak olduğunu sezmiştin:

   Zekân ile garbı şarkta bulmaklık ümidine kanmıştın.

   Zengin Hind’e beslediğin bir aşkın ateşiyle yanmıştın

   Bu uğurda, bir serseri ömrüyle ülke ülke gezmiştin

   1O dönemde dünyanın yuvarlak olduğunu sezmiştin:

   2Zekâna güvenerek Batı’yı Doğu’da bulmayı ummuştun.

   3Zengin Hindistan’a duyduğun özlemin ateşiyle yanmış,

   4Bu uğurda başıboş bir ömür sürerek ülke ülke dolaşmıştın.

   İlk bent dünyanın yuvarlaklığını sezme ve Batı yoluyla Doğu'ya ulaşma umudunu Kolomb'un zekâsına bağlar. Zengin Hindistan aşkı ile ülke ülke dolaşma, keşfin ekonomik arzusunu da açık eder. Bu anlatı Avrupalı kâşif merkezlidir; kıtaların yerli bilgisini hesaba katmaz.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Fakat bir gün sevinçlerle Palos’tan pupa yelken ayrıldın:

   Birkaç aylar enginlerde boğucu dalgalarla uğraştın;

   Bulutlardan haber sordun, kuşların kanadına sarıldın;

   Meltemlerle okşanılan çiçekli bir kumsala yanaştın.

   1Sonunda bir gün Palos’tan sevinçle, rüzgârı arkana alarak ayrıldın;

   2Aylarca açık denizde boğucu dalgalarla uğraştın;

   3Bulutlardan haber bekledin, kuşların uçuşuna umut bağladın;

   4Ilık rüzgârların okşadığı çiçekli bir kıyıya ulaştın.

   Palos'tan pupa yelken ayrılan denizci aylarca dalgayla uğraşır, bulut ve kuşlardan kara işareti arar, sonunda çiçekli kıyıya ulaşır. Kıyı yalnız varış nesnesi olarak betimlenir; orada yaşayan toplulukların yokluğu, şiirin keşfi tek taraflı Avrupa yolculuğu olarak kurduğunu gösterir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   O alçakça nankörlükler, senin de vicdanını dişledi;

   Bu, dehanın nasibidir; acıya katlanmayan kaybeder;

   Talih, ruhun feryadını susturan kahramana gülümser.

   Amerika!... Senin ırkın bu altın madeninde işledi;

   O, yoksulu zengin etti, cahile yeni bir şey öğretti;

   Bundan doğan yeni fikir, herkese yeni hukuk istetti.

   1O aşağılık nankörlükler senin de vicdanını yaraladı;

   2Bu, dehanın yazgısıdır; acıya dayanamayan kaybeder;

   3Talih, ruhundaki feryadı susturan kahramana gülümser.

   4Amerika! Senin soydaşların bu altın madeninde çalıştı;

   5O kıta yoksulu zenginleştirdi, bilgisize yeni şeyler öğretti;

   6Oradan doğan yeni düşünce, herkes için yeni haklar istetti.

   Son altılık nankörlüğü dehanın bedeli saydıktan sonra Amerika'yı Kolomb'un ‘ırkı’ için işlenen altın madeni ve yeni hukuk kaynağı yapar. Bu çıkarımcı çerçeve sömürgeleştirme, kölelik ve yerli kayıplarını siler; yorum şiirin dönemsel ilerleme savını aktarır, tarihsel gerçeklik ya da güncel onay saymaz.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle