Kul olayım kalem tutan ellere
Sivas’ta sazı çalınan, yârinden ve akrabasından koparılmış bir sesin derdini kâtibe yazdırdığı; her dörtlüğü türkü bağlantısıyla kapanan üç dörtlüklük deyiş.
- 1
Kul olayım kalem tutan ellere
Kâtip arzuhalim yaz yare böyle
Şekerler ezeyim şirin dillere
Kâtip arzuhalim yaz yare böyle
Güzelim ey güzelim ey güzelim ey ey
Günümüz Türkçesi +
1Kalem tutan ellere kul olayım.
2Kâtip, benim dilekçemi sevgiliye böyle yaz.
3Tatlı dillere şeker ezip ikram edeyim.
4Kâtip, benim dilekçemi sevgiliye böyle yaz.
5Güzelim ey, güzelim ey, güzelim ey ey.
- 2
Sivas ellerinde sazım çalınır
Çamlı beller bölük bölük bölünür
Yardan ayrılmışam bağrım delinir
Kâtip arzuhalim yaz yare böyle
Güzelim ey güzelim ey güzelim ey ey
Günümüz Türkçesi +
1Sivas yöresinde benim sazım çalınıyor.
2Çam kaplı dağ sırtları bölük bölük ayrılıyor.
3Yârimden ayrı düştüm, bağrım deliniyor.
4Kâtip, benim dilekçemi sevgiliye böyle yaz.
5Güzelim ey, güzelim ey, güzelim ey ey.
Beşlik yorumu +
Sivas adı geçince saz söyleyeninden bağımsız çalınmaya başlıyor; ses ortada, sahibi uzakta. Dağların ‘bölük bölük’ bölünmesi de ayrılığı manzaraya yayıyor: yarılan yalnız bağır değil.
- 3
Pir Sultan Abdal’ım ey Hızır Paşa
Gör ki neler gelir sağ olan başa
Beni hasret koydun kavim kardaşa
Kâtip arzuhalim yaz yare böyle
Güzelim ey güzelim ey güzelim ey ey
Günümüz Türkçesi +
1Ben Pir Sultan Abdal’ım; ey Hızır Paşa,
2yaşayan bir başa nelerin geldiğini gör.
3Beni kendi soyuma ve kardeşime hasret bıraktın.
4Kâtip, benim dilekçemi sevgiliye böyle yaz.
5Güzelim ey, güzelim ey, güzelim ey ey.
Beşlik yorumu +
Şiirin muhatabı son dörtlükte sevgiliden Hızır Paşa’ya kayıyor: aynı arzuhal artık şikâyet dilekçesidir. Ayrılık da yâre değil ‘kavim kardaşa’ hasrete dönüşüyor; ceza kişiyi ailesinden koparıyor.
Metnin kaynağı
Türkçe Vikikaynak’taki 166747 numaralı sürüm esas alındı. Bu sürüm bir türkü sözü derlemesine dayanır, tenkitli neşre değil; söyleyiş türkü icrasından gelir ve dörtlükleri kapatan ‘Güzelim ey’ bağlantısı ölçünün dışındadır. Noktalama düzenlendi, dize dizilişi korundu.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Beşlik yorumu +
Söyleyen kendi derdini kendi yazamıyor; kâtibin eline kul olmayı kabul ediyor. ‘Arzuhal’ sözü aşkı bir dilekçeye çeviriyor: duygunun sevgiliye ulaşması başkasının kalemine bağlı.