Lebüñ Fikri Düşelden Hâtır-ı Üftâdeye Nâ-gâh

Dudak düşüncesinin gönle düşmesini şarap ve eşik imgeleriyle çoğaltan kıt‘a, “düşdi/düşdükçe” tekrarında tutulma ile fiziksel yönelişi birleştirir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Lebüñ fikri düşelden hâtır-ı üftâdeye nâ-gâh

   Dil-i zâr hemân sahbâ-yı nâbe düşdi düşdükçe

   1Dudağının düşüncesi birden düşkün gönlüme düşünce,

   2inleyen gönül her düşüşte hemen saf şaraba düştü.

   Şiirin fiili baştan sona “düşmek”tir ve ilk düşen şey bir görüntü değil bir düşüncedir: dudağın fikri, zaten düşkün olan gönle ansızın iner. İkinci dize aynı fiili bedene taşır; inleyen gönül saf şaraba düşer. “Düşdi düşdükçe” tekrarı olayı tek seferlik olmaktan çıkarıp sürekli bir hâle çevirir.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Eşiğinden geçerken hâtıra üftâdelik geldi

   Şaşırdı kendüsün Kânî o yâne düşdi düşdükçe

   1Eşiğinden geçerken gönlüme düşkünlük geldi;

   2Kânî kendini şaşırdı, her düşüşte o yana düştü.

   İkinci beyit düşüşü mekâna bağlar: eşikten geçmek, düşkünlüğü hatırlatmaya yeter. Kapanışta Kânî kendini şaşırır ve “o yâne” düşer; artık düşen şey ne fikir ne gönüldür, kişinin kendisidir. Redif böylece düşünceden bedene inen bir yolu tamamlamış olur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle