Lutf İdüp Sultân-ı Kevneyn Hürmetine Zü'l-Celâl
Dua, Hz. Muhammed'in hürmetine bağışlanma dileyip tevhid sırrı, manevî kanat ve olgunluk ister. Birlik bahçesindeki gül ve bülbül imgeleri, 'Hû' zikrini kavuşma umuduna bağlar; bunlar tarihsel tasavvuf dili olarak yorumlanır.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Lutf idüp hürmetîne Zü’l Celâl
‘Āfv ide Lutfıyla cürmüm eyleye ‘arż-ı Cemâl
1Yücelik sahibi Allah, iki âlemin sultanı hürmetine lütfetsin;
2lütfuyla suçumu bağışlayıp güzelliğini göstersin.
- 2
Sırr-ı tevhîd ile kalbim eyle memlû Yâ Kerîm
Dâ’imâ feżini ihsân eyle her rûz-ı leyâl
1Ey cömert Allah, kalbimi tevhidin sırrıyla doldur;
2gece gündüz, daima ihsanını bağışla.
Kalbin tevhid sırrıyla doldurulması doğrudan Allah'a yöneltilen bir taleptir. Gece gündüz süren ihsan dileği, bu doluluğu tek bir vecd anına değil süreklilik kazanan manevî yardıma bağlar.
- 3
‘Ālem-i lâhûta pervâz itmek ister cân u dil
Fażluñ ile bu kuluña eyle i‘tâ
1Can ve gönül ilahî âleme doğru uçmak istiyor;
2bu kuluna lütfunla kanat ver.
Can ve gönül ilahî âleme uçmak isterken konuşan kendi gücüyle yükseldiğini söylemez. Kanatların Allah'ın fazlıyla bu kula verilmesini dileyerek hareket arzusunu yardım ihtiyacına bağlar.
- 4
‘’ sırrın ile bu ża‘îfe âşikâr
Lutfuñ-ile her-dem eyle bendeñi sâhib kemâl
1'Allah ile olduğum bir vakit vardır' sözünün sırrını bu güçsüze açıkla;
2lütfunla kulunu her an olgunlaştır.
“Allah ile olduğum bir vakit vardır” diye aktarılan sözün sırrı güçsüz konuşana açıklansın istenir. Her an olgunlaştırılma talebi, sırrın bir defalık bilgi değil devam eden terbiyeye dönüşmesini sağlar.
- 5
Bâg-ı vahdet gülleridir şübhesiz ‘uşşâk-ı Hak
Bülbül âsâ diyüb iderler ümmîd ü visâl
1Allah âşıkları kuşkusuz birlik bahçesinin gülleridir;
2bülbül gibi 'Hû' diyerek kavuşmayı umarlar.
Allah âşıkları birlik bahçesinin gülleri, “Hû” diyenler de bülbüller olarak tasarlanır. Kavuşma burada gerçekleşmiş bir sonuç değil, zikir söyleyişi içinde beslenen umut olarak kalır.
- 6
El-emân senden meded ey Rabb-i Rahmân el-emân
Eyle ihsân-ı kerem Fahrî’ye her-dem hüsn-i hâl
1Ey merhametli Rabbim, aman; yardım yalnız sendendir.
2Fahrî'ye her zaman cömertçe güzel bir hâl bağışla.
“Yardım yalnız sendendir” sözü yakarışın merciini açıkça Allah olarak belirler. Maktada bu genel yardım talebi Fahrî'nin adına ve onun her zaman güzel bir hâle kavuşturulması dileğine daralır.
Metnin kaynağı
DEU-AVESIS.173d4472-4f1c-42be-8afc-48c2c8ea7a0d:n89-pdf142-printed133. Ana DEÜ neşri n89, DEU PDF142 / basılı s. 133; şiir 90 aynı sayfada başlar; 12 dize ve basılı ölçü kalıbı. Bağımsız Marmara neşri Marmara PDF78 / basılı s. 56; şiir 90 aynı sayfada başlar. Yalnız araştırma amacıyla kullanılabilen tam metin gövdeye alınmadı.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Nûr-ı tevhîd ile memlû ola kalbin dâ’imâMehmed Fahrî-i Sünbülî · Gazel→
Yücelik sahibi Allah'tan, iki âlemin sultanı diye anılan Hz. Muhammed'in hürmetine lütuf istenir. Suçun bağışlanması ile ilahî güzelliğin gösterilmesi, aynı keremin iki sonucu olarak sıralanır.