DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Mehmed Fahrî-i Sünbülî/Lutf İdüp Sultân-ı Kevneyn Hürmetine Zü'l-Celâl
6 beyit · 18. yüzyıl

Lutf İdüp Sultân-ı Kevneyn Hürmetine Zü'l-Celâl

Dua, Hz. Muhammed'in hürmetine bağışlanma dileyip tevhid sırrı, manevî kanat ve olgunluk ister. Birlik bahçesindeki gül ve bülbül imgeleri, 'Hû' zikrini kavuşma umuduna bağlar; bunlar tarihsel tasavvuf dili olarak yorumlanır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Lutf idüp hürmetîne Zü’l Celâl

    ‘Āfv ide Lutfıyla cürmüm eyleye ‘arż-ı Cemâl

    1Yücelik sahibi Allah, iki âlemin sultanı hürmetine lütfetsin;

    2lütfuyla suçumu bağışlayıp güzelliğini göstersin.

    Yücelik sahibi Allah'tan, iki âlemin sultanı diye anılan Hz. Muhammed'in hürmetine lütuf istenir. Suçun bağışlanması ile ilahî güzelliğin gösterilmesi, aynı keremin iki sonucu olarak sıralanır.

  2. 2

    Sırr-ı tevhîd ile kalbim eyle memlû Yâ Kerîm

    Dâ’imâ feżini ihsân eyle her rûz-ı leyâl

    1Ey cömert Allah, kalbimi tevhidin sırrıyla doldur;

    2gece gündüz, daima ihsanını bağışla.

    Kalbin tevhid sırrıyla doldurulması doğrudan Allah'a yöneltilen bir taleptir. Gece gündüz süren ihsan dileği, bu doluluğu tek bir vecd anına değil süreklilik kazanan manevî yardıma bağlar.

  3. 3

    ‘Ālem-i lâhûta pervâz itmek ister cân u dil

    Fażluñ ile bu kuluña eyle i‘tâ

    1Can ve gönül ilahî âleme doğru uçmak istiyor;

    2bu kuluna lütfunla kanat ver.

    Can ve gönül ilahî âleme uçmak isterken konuşan kendi gücüyle yükseldiğini söylemez. Kanatların Allah'ın fazlıyla bu kula verilmesini dileyerek hareket arzusunu yardım ihtiyacına bağlar.

  4. 4

    ’ sırrın ile bu ża‘îfe âşikâr

    Lutfuñ-ile her-dem eyle bendeñi sâhib kemâl

    1'Allah ile olduğum bir vakit vardır' sözünün sırrını bu güçsüze açıkla;

    2lütfunla kulunu her an olgunlaştır.

    “Allah ile olduğum bir vakit vardır” diye aktarılan sözün sırrı güçsüz konuşana açıklansın istenir. Her an olgunlaştırılma talebi, sırrın bir defalık bilgi değil devam eden terbiyeye dönüşmesini sağlar.

  5. 5

    Bâg-ı vahdet gülleridir şübhesiz ‘uşşâk-ı Hak

    Bülbül âsâ diyüb iderler ümmîd ü visâl

    1Allah âşıkları kuşkusuz birlik bahçesinin gülleridir;

    2bülbül gibi 'Hû' diyerek kavuşmayı umarlar.

    Allah âşıkları birlik bahçesinin gülleri, “Hû” diyenler de bülbüller olarak tasarlanır. Kavuşma burada gerçekleşmiş bir sonuç değil, zikir söyleyişi içinde beslenen umut olarak kalır.

  6. 6

    El-emân senden meded ey Rabb-i Rahmân el-emân

    Eyle ihsân-ı kerem Fahrî’ye her-dem hüsn-i hâl

    1Ey merhametli Rabbim, aman; yardım yalnız sendendir.

    2Fahrî'ye her zaman cömertçe güzel bir hâl bağışla.

    “Yardım yalnız sendendir” sözü yakarışın merciini açıkça Allah olarak belirler. Maktada bu genel yardım talebi Fahrî'nin adına ve onun her zaman güzel bir hâle kavuşturulması dileğine daralır.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

DEU-AVESIS.173d4472-4f1c-42be-8afc-48c2c8ea7a0d:n89-pdf142-printed133. Ana DEÜ neşri n89, DEU PDF142 / basılı s. 133; şiir 90 aynı sayfada başlar; 12 dize ve basılı ölçü kalıbı. Bağımsız Marmara neşri Marmara PDF78 / basılı s. 56; şiir 90 aynı sayfada başlar. Yalnız araştırma amacıyla kullanılabilen tam metin gövdeye alınmadı.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirNûr-ı Tevhîd ile Memlû Ola Kalbin Dâ’imâ
Nûr-ı tevhîd ile memlû ola kalbin dâ’imâ
Mehmed Fahrî-i Sünbülî · Gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

Sultân-ı Kevneyn

İki âlemin sultanı; Hz. Muhammed

Zü’l-Celâl

Yücelik sahibi Allah

per ü bâl

Kanat; manevî yükseliş aracı

Lî me‘allâh

Allah ile olduğum bir vakit vardır sözüne gönderme

bâğ-ı vahdet

İlahî birlik bahçesi

Tasavvuf zikrinde Allah'ı gösteren 'O' sözü