Mana eri bu yolda

Bedenin ölümüyle canın kalıcılığını ayıran; sözün her gönülde karşılık bulmadığını söyleyip ‘gözün görürken azığını hazırla’ uyarısıyla kapanan beş dörtlüklük Yunus Emre ilahisi.

1. 1

   Mana eri bu yolda

   Melül olası değül

   Mana duyan gönüller

   Her giz ölesi değil

   Günümüz Türkçesi +

   1Sözün anlamına eren kişi bu yolda

   2boynu bükük ve kederli kalmaz.

   3Anlamı duymuş gönüller

   4hiçbir zaman ölmez.

   Dörtlük yorumu +

   Şiir teselli vermeden önce bir ayrım yapıyor: Anlamı duyan ile duymayan. İlkine üzüntü yakışmıyor; çünkü ölümsüzlük burada bedene değil, duymuş olmaya bağlanıyor.

2. 2

   Ten fânidir can ölmez

   Çün gitti giru gelmez

   Ölür ise ten ölür

   Canlar ölesi değül

   Günümüz Türkçesi +

   1Beden geçicidir, can ölmez.

   2Beden bir gidince geri dönmez.

   3Ölen varsa o bedendir;

   4canlar ölmez.

   Dörtlük yorumu +

   İkinci dize teselliyi bir an kesiyor: Giden geri gelmiyor. Yunus kaybı küçültmüyor, yerini daraltıyor; ölüm gerçek ama yalnız tenin başına geliyor.

3. 3

   Gevhersiz gönüllere

   Yüz bin söz ider isen

   Hak’tan nasîb olmasa

   Nasîb olası değül

   Günümüz Türkçesi +

   1Özünde cevher taşımayan gönüllere

   2yüz bin söz söylesen bile

   3Hak’tan bir pay verilmemişse

   4o söz pay olmaz.

   Dörtlük yorumu +

   Yunus burada kendi mesleğinin sınırını çiziyor: Söz her gönlü açmıyor. Yüz bin sayısı, çabanın büyüklüğünün sonucu değiştirmediğini gösteriyor; nasip söyleyenin elinde değil.

4. 4

   Yarattı Hak dünyâyı

   Muhammed dostluğuna

   Dünyâya gelen gider

   Bâkî kalası değül

   Günümüz Türkçesi +

   1Hak dünyayı yarattı;

   2Muhammed’e duyduğu dostluk için yarattı.

   3Dünyaya gelen gider,

   4kalıcı olmaz.

   Dörtlük yorumu +

   Yunus dünyanın kuruluş nedenini bir sevgiye bağlıyor, hemen ardından geçiciliğini söylüyor. İki bilgi yan yana durunca dünya değersizleşmiyor; yalnız kalınacak yer olmaktan çıkıyor.

5. 5

   Yunus gözün görürken

   Yerağın eyleyi gör

   Gelmedi anda varan

   Giru gelesi değül

   Günümüz Türkçesi +

   1Yunus, gözün görürken

   2azığını hazırlamaya bak.

   3O tarafa varan geri gelmedi;

   4gelecek de değil.

   Dörtlük yorumu +

   Uyarı zamanı çok kesin bir yere bağlıyor: Göz görürken. Şiir ölümsüz candan söz açtıktan sonra aceleyle kapanıyor; ölümsüzlük hazırlığı erteleme izni vermiyor.