Mecliste Gece Dilbere Mestâne Sarılsam
Şiirin konuşan sesi gece meclisinde sevgilinin sunduğu kadehle sarhoş olup ona sarılmayı diler. Gonca dudağa, etek ucuna ve reyhan kokulu saça yönelir; sonunda hâlini Âşık Ömer’e bildirmek için sevgilinin ayağına kapanmayı hayal eder.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Mecliste gece dilbere sarılsam
Sundukça bana nâz ile sarılsam
1Gece mecliste sevgiliye sarhoşça sarılsam;
2bana nazla kadeh sundukça ona sarılsam.
- 2
alup gonca lebin ağzıma alsam
Pâyine düşüp gûşe-i dâmâne sarılsam
1Onu kucağıma alıp gonca dudağını ağzıma alsam;
2ayağına düşüp eteğinin köşesine sarılsam.
Arzu önce yüz hizasında öpüşe, sonra ayakta alçalışa yönelir. Kucaklama ile eteğe sarılma sevgili karşısındaki eşit yakınlık ve kulluk konumlarını aynı hayalde birleştirir.
- 3
oluben o yârin
Kendim yitirüp aşk ile sarılsam
1O sevgilinin kavuşma meclisinde kendimden geçip,
2kendimi yitirerek aşk sarhoşluğuyla sarılsam.
Visal meclisi bilinci ortadan kaldıran yoğunluk taşır. “Kendimi yitirmek” benliğin sevgili içinde çözülmesidir; sarılma fiziksel temasın ötesinde kimlik sınırını siler.
- 4
Gülruhlarına arzu edüp dest ile âdem
Bilmezlik ile kâkül-i reyhâne sarılsam
1Gül yanaklarına elimle ulaşmayı arzulayıp,
2bilmezlikten reyhan kokulu saçına sarılsam.
El yanağa yönelirken yanlışlık bahanesiyle saça dokunulur. Reyhan kokusu zülfü bahçe unsuruna dönüştürür; “bilmezlik” cesur temasın masum görünmesini sağlayan nazlı oyundur.
- 5
Âşık Ömer’e etmek için hâlimi
Çıksam o şehin pâyine dîvâne sarılsam
1Âşık Ömer’e hâlimi bildirmek için,
2o şahın ayağına çıkıp divanece sarılsam.
Son beyitte konuşan ses, hâlini Âşık Ömer’e bildirme amacıyla sevgilinin ayağına yönelir. Addaki yönelme eki bunun öz-mahlas değil, üçüncü kişiye gönderme olduğunu gösterir; ayağa sarılma haber verme isteğini bedensel teslimiyetle birleştirir.
Metnin kaynağı
Ömer adı kaynakta yönelme ekiyle üçüncü kişi olarak geçer; bağımsız bir öz-mahlas tanığı bulunmadığından atıf yalnız Ergun derlemesindeki yerleşime dayanarak muhtemel tutulur.
Atıf kanıtını aç ↗Ergun 1936, No. 197; tarama s. 193; 5 birim/10 dize. Kayıt kaynakta “Mecliste gece dilbere mestâne sarılsam” ile başlar, “Çıksam o şehin pâyine dîvâne sarılsam” ile biter; hemen ardından gelen kayıt “Yanar sînemde aşk nârı ne âteştir neden bilmem” dizesiyle açılır. Dizeler kaynağından korundu. Sessiz kaynak düzeltmesi yapılmadı. Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryasınca hazırlandı.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Melâhat mısrında küşâde fâlinÂşık Ömer · Koşma→
Meclis, şarap ve naz kavuşmanın sahnesini kurar. Sarhoşluk yalnız içkiden değil sevgilinin sunuşundan doğar; tekrar edilen sarılma karşılıklı yakınlığın ritmini oluşturur.