Meşām-ı fikr-i dilde bir ḫayāl-i zülf-i müşgīn var

Misk kokulu zülüf ve dinî hüküm dizisi, aşk ülkesinin ayrı düzenini kurar; ah dumanı sonunda gönül sarayındaki yangını haber verir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Meşām-ı fikr-i dilde bir ḫayāl-i zülf-i müşgīn var

   O zülfüñ her ser-mūyında ammā nāfe-i Çīn var

   1Gönül düşüncesinin burnunda misk kokulu zülfün bir hayali var.

   2O zülfün her telinde âdeta bir Çin misk kesesi var.

   Gönül düşüncesinin burnunda misk kokulu zülfün hayali vardır; saçın her teli Çin misk kesesi gibi kokar. Hayal yalnız zihinsel görüntü değil, bedende duyulan yoğun bir kokuya dönüşür.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Ṣaḳınsun bezmine bī-dīn varsun ol bütüñ ‘uşşaḳ

   O kāfir ġamzeniñ her şīvesinde āfet-i dīn var

   1İnançsız olan, o put gibi güzelin meclisine varsın; âşık sakınsın.

   2O kâfir yan bakışının her cilvesinde dine bir afet var.

   İnançsızın put gibi güzelin meclisine gidebileceği, âşığın ise sakınması gerektiği söylenir; yan bakışın her cilvesi dine afet sayılır. Bu sözler tarihsel aşk polemiğidir, güncel inanç grupları hakkında hüküm değildir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Menāhī vācib ü mekrūh ü lāzım müsteḥab cā’iz

   Diyār-ı ‘ışḳdır bu bunda zāhid başḳa āyīn var

   1Yasak, gerekli, mekruh, zorunlu, tavsiye edilen ve caiz…

   2Burası aşk ülkesidir; ey zahit, burada başka bir düzen var.

   Yasak, gerekli, mekruh, zorunlu, tavsiye edilen ve caiz hükümleri sıralanır; ardından aşk diyarında başka bir düzen bulunduğu söylenir. Fıkıh terimleri aşkın kurallarını gündelik tasniften ayıran şiirsel karşılaştırmadır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   O şūḫuñ zülfi bir āşüfte-serdir hevā ammā

   Siyeh ḥālinde ġayet çoḳ sebāt ü ḫayli temkīn var

   1O güzelin zülfü havada perişan başlı görünür ama,

   2siyah beninde çokça kararlılık ve hayli ağırbaşlılık var.

   Sevgilinin zülfü havada dağınık başlı görünürken siyah beni kararlı ve ağırbaşlıdır. Aynı yüzde hareket ile durağanlık, perişanlık ile temkin iki ayrı güzellik unsuruna dağıtılır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Görenler dūd-ı āh-ı sīne-i sūzānımı Fāżıl

   Didiler ġālibā semt-i serāy-ı dilde yanġın var

   1Fâzıl, yanan göğsümün ah dumanını görenler,

   2‘Galiba gönül sarayı tarafında yangın var’ dediler.

   Mahlasta yanan göğüsten yükselen ah dumanını görenler gönül sarayı tarafında yangın bulunduğunu söyler. İç acı görünür duman işaretine, beden de yangının çıktığı mimari mekâna dönüşür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle