Mev'îd-i Telakîde

Buluşma yerinde sevgilisini bekleyen âşığın saat ilerledikçe büyüyen sabırsızlığını, bir soba yansımasının sevgiliyi hatırlatması ve göz kenarında kırılan yaşla anlatır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Gelmiş bu cây-ı rûşen-i pakîze hey'ete

   Delteng-i intizârr idi bir hasta-i garâm;

   Vaz' etmek üzre kalbini rû'yâ-yı vuslata

   Beklerdi canşikârını, beklerdi berdevâm!

   1Bu aydınlık ve temiz buluşma yerine gelmişti;

   2aşk hastası, bekleyişten içi daralmıştı.

   3Kalbini kavuşma rüyasına bırakmak üzere

   4can avlayan sevgilisini durmadan bekliyordu.

   Aydınlık ve temiz buluşma yeri, bekleyenin iç sıkıntısıyla karşıtlık kurar. ‘Hasta-i garâm’ aşkı bedensel hastalık, sevgiliyi ise can avlayan kişi yapar. Kalbin kavuşma rüyasına bırakılmak istenmesi, gerçek buluşma gerçekleşmeden önce hayalin teselli alanına dönüştüğünü gösterir.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Artık bu iştiyâka, bu sâat-i hasrete

   Çekmek dilerdi sînesi bir sâye-i bekâm,

   Bîtâb ü nâşekîb olarak baktı sa'ate:

   «Sa'at dokuz buçuk!..» diyerek eyledi kıyâm!

   1Artık bu özlemin, bu hasret saatinin üzerine

   2göğsü mutluluk veren bir gölge çekmek istiyordu.

   3Güçsüz ve sabırsız hâlde saate baktı;

   4‘Saat dokuz buçuk!’ diyerek ayağa kalktı.

   Soyut iştiyak ve hasret, göğsün üstüne çöken bir zaman yükü gibi hissedilir; konuşucu bunun üzerine mutlu bir gölge çekmek ister. Fakat saate bakış hayali dağıtır. ‘Dokuz buçuk’ ifadesinin kesinliği, uzayan bekleyişi ölçülebilir ve artık dayanılmaz bir ana çevirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Etti ziyâ-yı sürh ile bir tâb-ı mu'tedil

   Fagfur ocaktan ol gül-i sîmine in'ikâs!

   İhtâr-ı yâr edince bu şîrin-terin temâs:

   1Kırmızı ışığıyla ılımlı bir parıltı düşürdü:

   2porselen ocaktan o gümüş renkli güle bir yansıma!

   3Bu çok tatlı temas sevgiliyi hatırlatınca

   Porselen ocaktan gelen kırmızı ışık, gümüş renkli güzele yansıyınca sıcak ve soğuk renkler aynı bedende buluşur. Işık fiziksel bir temas gibi hissedilir; bu tatlı dokunuş gelmeyen sevgilinin yerini bir anlığına doldurup onu daha güçlü biçimde hatırlatır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   «Hâlâ da gelmedi!..» dedi ol hüsn-i sâdedil;

   Etti kenâr-ı çeşm-i melûlünde inkisâr

   Bir tâze şahdâne-i billûr-ı intizâr!

   1O temiz yürekli güzel, ‘Hâlâ gelmedi!’ dedi;

   2hüzünlü gözünün kenarında kırılıp döküldü

   3bekleyişin billurdan taze, iri bir tanesi.

   ‘Hâlâ’ sözü ışığın kurduğu kısa yanılsamayı bozar ve gecikmenin sürdüğünü kesinleştirir. Gözyaşı doğrudan adlandırılmaz; hüzünlü gözün kıyısında kırılan billur bir bekleyiş tanesine dönüşür. Böylece içte biriken zaman, görülebilir tek damla hâlinde dışarı çıkar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle