DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Sünbülzâde Vehbî/Murassa’-tâc-ı Cemşîd'e berâberdir ser-i mînâ
Gazel · 18.–19. yüzyıl

Murassa’-tâc-ı Cemşîd'e berâberdir ser-i mînâ

Şişe başı Cemşid’in tacına, kadeh onun mücevherli tacına ve ağır rıtl gemiyi tutan çapaya benzetilir; böylece meyhane eşyası küçük bir hükümdarlık kurar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    ’-tâc-ı Cemşîd'e berâberdir ser-i mînâ

    Mey-i la’lîn ile memlû kadehdir -i mînâ

    Şeb-i târ-ı gamıñ mehtâb u şem’-i meclis-efrûzu

    Ziyâsı sîne-i sâkî fürûg-ı ahter-i mînâ

    Cem'iñ âyînini icrâya etmiş ‘ahd ü peymânı

    Eder hükmün revân peymânelerle dâver-i mînâ

    Kapar çeşmin görünce zâhid-i ef’î-nigeh gûyâ

    Zümürrüd ma’denindendir meger kim cevher-i mînâ

    Yürütmez zevrak-ı sahbâyı cûş-ı ‘âlem-i âba

    Sebük-destî ile rıtl-ı girân-ı lenger-i mînâ

    Eder tâbende subh-âsâ şeb-i deycûr-ı endûhu

    Beyâz-ı gerdeniñ gösterse şem’-i hâver-i mînâ

    Misâl-i gerden-i dilber ki hûn-ı ‘âşık içmişdir

    Açar reng-i şarâbı perde-i nâzükter-i mînâ

    Niçe hemşîre-i hem-zâd olurdu duhter-i rezle

    Hum-ı âbisten-i mey olmasaydı mâder-i mînâ

    Tehî kalmaz dil-i rûşen-safâ-yı ‘aşkdan Vehbî

    Bunu işrâb eder oldukça bâde-zîver-i mînâ

    1Şişenin başı, Cemşid'in mücevherli tacına denktir.

    2Lal renkli şarapla dolu kadeh, şişenin tacıdır.

    3Gamın karanlık gecesini aydınlatan ay ve meclis mumu;

    4ışığı sakinin göğsü, parıltısı şişenin yıldızıdır.

    5Cem'in töresini yürütmeye söz vermiştir;

    6şişenin hükümdarı kadehlerle hükmünü geçirir.

    7Yılan bakışlı sofu onu görünce gözünü kapar;

    8sanki şişenin özü zümrüt madenindendir.

    9Su âleminin coşkusu şarap kayığını yürütemez;

    10şişenin ağır rıtl çapası çevik elle onu tutar.

    11Kederin koyu gecesini sabah gibi aydınlatır,

    12şişenin doğu mumu beyaz boynunu gösterince.

    13Âşık kanı içmiş sevgilinin boynu gibi,

    14şarabın rengi şişenin ince perdesini açar.

    15Üzümün kızıyla nasıl öz kardeş olurdu,

    16şaraba gebe küp şişenin annesi olmasaydı?

    17Ey Vehbî, aydınlık gönül aşk safasından boş kalmaz;

    18şişe şarapla süslendikçe bunu gönle içirir.

    Şişe başı Cemşid’in tacına, kadeh onun mücevherli tacına ve ağır rıtl gemiyi tutan çapaya benzetilir; böylece meyhane eşyası küçük bir hükümdarlık kurar. Yılan bakışlı zahit, deniz, kandil, anne ve kız imgeleri şişenin çevresinde dolaşır. Vehbî, aydınlık gönlün aşk safasından boş kalmamasını şarabın sürekli aktarılmasına bağlar.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Sünbül-zâde Vehbî Mehmed Efendi adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Internet Archive kaydındaki tarihî taramaya bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirNefes-i Âl-i Abâ aldı meger bâd-ı sabâ
Nefes-i Âl-i ‘Abâ aldı meger bâd-ı sabâ
Sünbülzâde Vehbî · Gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

murassa

Mücevherlerle süslü.

mina

Şarap şişesi; cam kap.

efser

Taç.

deycur

Koyu karanlık.

duhter-i rez

Asmanın kızı, şarap.

zâhid-i ef'î-nigeh

Yılan bakışlı olarak nitelenen katı sofu.