Bu dünyaya gelen de giden de neden ağlar?

Kısa şiir dünyanın hikmetini gözyaşı üzerinden sorgular: gelen de giden de, yoksul da bey de ağlar. Ömür defteri kapanır, yüz toprağa sürülür ve burçlarıyla bedenleri ağlayan tuhaf bir kale görülür. Seyrânî’nin içi de dertle dolmuştur.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Ne hikmettir şu dünyaya

   Gelen ağlar giden ağlar

   1Şu dünyaya gelmekte,

   2Gelen de giden de neden ağlar?

   Dünyaya giriş ve çıkış aynı ağlama eyleminde buluşur. Şair doğum ile ölümü karşıt kapılar değil, insanın gözyaşıyla geçtiği tek devrin iki ucu olarak düşünür.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Soralım yoksula baya

   Aslı nedir neden ağlar

   1Yoksula ve zengine soralım.

   2Bunun aslı nedir; insan neden ağlar?

   Yoksul ile bey aynı soruya çağrılarak sınıf farkı kaldırılır. Ağlamanın kökeni servetle açıklanamaz; ortak insanlık hâlinin altında aranması gereken daha temel bir sırdır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Ömrümün defterin dürdüm

   Hâkipaye yüzüm sürdüm

   1Ömrümün defterini kapattım.

   2Yüzümü ayağının toprağına sürdüm.

   Ömür defterini dürmek hesap ve yolculuğun kapanmasıdır; toprağa yüz sürmek ise son tevazuyu anlatır. Şair dünya sorusunu soyut bırakmayıp kendi sona yaklaşma deneyimine bağlar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Bir acayip kale gördüm

   Burcu baru beden ağlar

   1Tuhaf bir kale gördüm.

   2Burcu, suru ve bedeni ağlar.

   Acayip kale insan bedeni veya dünya düzeni olarak okunabilir; burç, sur ve bedenlerin ağlaması cansız yapıyı da kedere ortak eder. Korunma için kurulan duvarlar acıyı dışarıda tutamaz.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   SEYRANÎ’ye acap nolmuş

   Drerunu dert ile dolmuş

   1Seyrânî’ye acaba ne olmuş?

   2İçi dertle dolmuş.

   Mahlasla sorulan ‘ne olmuş’ sorusunun cevabı iç dünyanın dertle dolmasıdır. Seyrânî dışarıdaki kalenin ağlayışını kendi derunundaki yoğun acıyla birleştirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Kimi etmiş kimi bulmuş

   Bulan ağlar eden ağlar

   1Kimi yapmış, kimi bulmuş.

   2Bulan da ağlar, yapan da ağlar.

   Kimi yapan, kimi bulan olsa da sonuç gözyaşıdır. Son dize fail ile kazananı aynı hâlde buluşturarak dünyadaki başarı ve eylemlerin kederden kalıcı kurtuluş getirmediğini söyler.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle