DDizegâhDijital şiir arşivi
Tarih · 18. yüzyıl

Târîh-i Sâl (T32)

Üç beyitlik yıl tarihi, uygun sözü arayan şairin kalemini ayağa kaldırıp konuşturur; kalem Sultan Ahmed için içten bir dua ile 1140 yılını ilan eder.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Ne târîḫ ola bu sâl-i sürûr-efzâya kim âyâ

    Dir iken -i ḫoş-lehce ḫayâlimden idüp

    1Bu sevinç artıran yıl için acaba nasıl bir tarih söylenir

    2derken hoş sesli kalemim hayalimden anlayıp

    Şair sevinci artıran yıl için nasıl tarih söyleneceğini düşünürken hoş sesli kalem hayalinden anlam çıkarır. Kalem, yaratıcı düşüncenin edilgen aracı değil soruya cevap hazırlayan kişileştirilmiş ortak olur.

  2. 2

    Hemân iki ayaġ üstine kalkup

    Bu pâkîze du‘â-yı bî-riyâyı eyledi i‘lân

    1hemen söz ve anlam bakımından iki ayağı üzerine kalktı;

    2şu içten, temiz duayı ilan etti:

    Kalemin söz ve anlam bakımından iki ayağı üstüne kalkması, şiiri canlı bir beden gibi gösterir. İlan ettiği şey gösterişli bir övgüden önce içten ve temiz diye nitelenen duadır.

  3. 3

    Ebed iclâl-i Sulṭân Aḥmede ḳuvvet gelüp her sâl

    eylesün bu sâl-i biñ yüz ḳırḳı da Raḥmân

    1Sultan Ahmed'in yüceliğine her yıl güç eklensin;

    2Rahman, bin yüz kırk yılını da kutlu kılsın.

    Dua Sultan Ahmed'in yüceliğine her yıl yeni güç eklenmesini ve Rahman'ın 1140 yılını kutlu kılmasını ister. Son sayı, kalemin ayağa kalktığı hayalî sahneyi tarih düşürme işlevinde sonuçlandırır.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

DEU-AVESIS.8c2d8694-1cea-4c15-8f4a-330635b74145:t32-pdf149-150. Ana açık edisyon T32'i basılı s.136–137/PDF 149–150'de tam gövde, basılı kalıp adı ve T33/PDF 150 sınırıyla verir. T32 görselindeki “biñ” korunmuş; “lafẓen/laftan” ve “ḳırḳı da/ḳırḳda” farklarında ana “lafẓen”, “ḳırḳı da” okumaları tutulmuştur. AVESIS CC BY kaydı profil ekine komşudur; PDF içinde gömülü lisans yoktur.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirTârîh-i Vezâret-i Defter-dâr ‘İzzet Paşa (T43)
Oldı müstevfî-i târîhi kalemde Râsim
Eğrikapılı Mehmed Râsim · Tarih

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

sürûr-efzâ

Sevinç artıran

kilk

Kalem

iẕ‘ân

Anlayış, kavrayış

lafẓen ü ma‘nâ

Söz ve anlam bakımından

bî-riyâ

İçten, gösterişsiz

hümâyûn

Kutlu