Târîh-i Sâl (T32)
Üç beyitlik yıl tarihi, uygun sözü arayan şairin kalemini ayağa kaldırıp konuşturur; kalem Sultan Ahmed için içten bir dua ile 1140 yılını ilan eder.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Ne târîḫ ola bu sâl-i sürûr-efzâya kim âyâ
Dir iken -i ḫoş-lehce ḫayâlimden idüp
1Bu sevinç artıran yıl için acaba nasıl bir tarih söylenir
2derken hoş sesli kalemim hayalimden anlayıp
- 2
Hemân iki ayaġ üstine kalkup
Bu pâkîze du‘â-yı bî-riyâyı eyledi i‘lân
1hemen söz ve anlam bakımından iki ayağı üzerine kalktı;
2şu içten, temiz duayı ilan etti:
Kalemin söz ve anlam bakımından iki ayağı üstüne kalkması, şiiri canlı bir beden gibi gösterir. İlan ettiği şey gösterişli bir övgüden önce içten ve temiz diye nitelenen duadır.
- 3
Ebed iclâl-i Sulṭân Aḥmede ḳuvvet gelüp her sâl
eylesün bu sâl-i biñ yüz ḳırḳı da Raḥmân
1Sultan Ahmed'in yüceliğine her yıl güç eklensin;
2Rahman, bin yüz kırk yılını da kutlu kılsın.
Dua Sultan Ahmed'in yüceliğine her yıl yeni güç eklenmesini ve Rahman'ın 1140 yılını kutlu kılmasını ister. Son sayı, kalemin ayağa kalktığı hayalî sahneyi tarih düşürme işlevinde sonuçlandırır.
Metnin kaynağı
DEU-AVESIS.8c2d8694-1cea-4c15-8f4a-330635b74145:t32-pdf149-150. Ana açık edisyon T32'i basılı s.136–137/PDF 149–150'de tam gövde, basılı kalıp adı ve T33/PDF 150 sınırıyla verir. T32 görselindeki “biñ” korunmuş; “lafẓen/laftan” ve “ḳırḳı da/ḳırḳda” farklarında ana “lafẓen”, “ḳırḳı da” okumaları tutulmuştur. AVESIS CC BY kaydı profil ekine komşudur; PDF içinde gömülü lisans yoktur.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Oldı müstevfî-i târîhi kalemde RâsimEğrikapılı Mehmed Râsim · Tarih→
Şair sevinci artıran yıl için nasıl tarih söyleneceğini düşünürken hoş sesli kalem hayalinden anlam çıkarır. Kalem, yaratıcı düşüncenin edilgen aracı değil soruya cevap hazırlayan kişileştirilmiş ortak olur.