DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Enderunlu Fâzıl/Nev-bahâr İrdi Safâ Mevsimidir
Şarkı · 18.–19. yüzyıl

Nev-bahâr İrdi Safâ Mevsimidir

İlkbahar ve mehtap eğlencesini anlatan şarkı, kayıkla sabaha dek sürecek sazlı sohbet için Hisar ve Tarabya'yı geride bırakır; yarın kaygısını kadehe atıp denizi çınlatır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    irdi mevsimidir

    Böyle demlerde nice idelim

    Binelim kayığa sohbet demidir

    Tâ seher sâz ile mehtâb idelim

    1İlkbahar geldi, eğlence mevsimidir;

    2böyle zamanlarda nasıl uyuyalım?

    3Kayığa binelim, sohbet vaktidir;

    4sabaha kadar sazla mehtap yapalım.

    ‘Nice hâb idelim’ sorusu uykuyu bir eksiklik değil, mevsime yakışmayan bir israf gibi gösterir. Kayığa binme çağrısı bu uykusuzluğa hemen bir yer ve iş bulur: gece artık boş kalmaz, sohbetin süresine dönüşür.

  2. 2

    Şevkile âb u hevâya uyalım

    Vaktidir zevk ü safâya toyalım

    Ne Hisâr u ne Tarabya koyalım

    Tâ seher sâz ile mehtâb idelim

    1Coşkuyla suya ve havaya uyum sağlayalım;

    2zevk ve eğlenceye doymanın zamanıdır.

    3Ne Hisar'ı ne Tarabya'yı dışarıda bırakalım;

    4sabaha kadar sazla mehtap yapalım.

    Su ve havaya uyma isteği mevsimle insan neşesini eşleştirir. Hisar ile Tarabya'nın birlikte anılması, Boğaziçi gezisini tek bir koy yerine genişleyen şehir coğrafyasına yayar.

  3. 3

    Giceden idelim sahbâyı

    Atalım câma gam-ı ferdâyı

    Virelim velveleye deryâyı

    Tâ seher sâz ile mehtâb idelim

    1Geceden başlayıp şarabı içelim;

    2yarının kaygısını kadehe atalım.

    3Denizi gürültüyle çınlatalım;

    4sabaha kadar sazla mehtap yapalım.

    Şarap gece erkenden içilir, yarın kaygısı kadehe atılır ve deniz sesle doldurulur. Gelecek endişesini sıvı kaba bırakma, geçici meclis neşesini bilinçli bir unutma pratiği yapar.

  4. 4

    Ola kayıkda iki

    Bir iki nağmesi hoş hânende

    Bir de ol şûh ile Fâzıl bende

    Tâ seher sâz ile mehtâb idelim

    1Kayıkta iki saz çalan bulunsun,

    2bir iki de güzel nağmeli şarkıcı.

    3Bir de o cilveli güzel ile kul Fâzıl olsun;

    4sabaha kadar sazla mehtap yapalım.

    Son bent ideal kayığın kadrosunu sayar: iki sazendə, güzel sesli şarkıcı, sevgili ve Fâzıl. Müzik icracılarıyla aşk ilişkisi aynı dar teknede tamamlanan bir mehtap topluluğu kurar.

Kavram sözlüğü (8) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

DEU-AVESIS.093eb627-58cb-4491-b014-6db560254022:sarkiyat-10-pdf969. Şarkıyât 10; basılı s.953/PDF 969. Numara, tam bentler, sonraki şarkı sınırı ve basılı aruz kalıbı PDF'de kayıtlıdır. Dipnot ve aparat şiir gövdesinin dışındadır. CC BY profil sayfasında PDF bağlantısına komşudur.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirNîk ü Bed Kimsenin Ef'âline Nâzır Degiliz
Nîk ü bed kimseniñ ef'âline nâzır degiliz
Enderunlu Fâzıl · Gazel

Kavram sözlüğü

8 kavram bulundu.

nev-bahâr

İlkbahar

safâ

Eğlence, ferahlık

hâb

Uyku

şevk

Coşku

nûş

İçme

sahbâ

Şarap

gam-ı ferdâ

Yarın kaygısı

sâzende

Saz çalan