Nev-bahâr İrdi Safâ Mevsimidir
İlkbahar ve mehtap eğlencesini anlatan şarkı, kayıkla sabaha dek sürecek sazlı sohbet için Hisar ve Tarabya'yı geride bırakır; yarın kaygısını kadehe atıp denizi çınlatır.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
irdi mevsimidir
Böyle demlerde nice idelim
Binelim kayığa sohbet demidir
Tâ seher sâz ile mehtâb idelim
1İlkbahar geldi, eğlence mevsimidir;
2böyle zamanlarda nasıl uyuyalım?
3Kayığa binelim, sohbet vaktidir;
4sabaha kadar sazla mehtap yapalım.
- 2
Şevkile âb u hevâya uyalım
Vaktidir zevk ü safâya toyalım
Ne Hisâr u ne Tarabya koyalım
Tâ seher sâz ile mehtâb idelim
1Coşkuyla suya ve havaya uyum sağlayalım;
2zevk ve eğlenceye doymanın zamanıdır.
3Ne Hisar'ı ne Tarabya'yı dışarıda bırakalım;
4sabaha kadar sazla mehtap yapalım.
Su ve havaya uyma isteği mevsimle insan neşesini eşleştirir. Hisar ile Tarabya'nın birlikte anılması, Boğaziçi gezisini tek bir koy yerine genişleyen şehir coğrafyasına yayar.
- 3
Giceden idelim sahbâyı
Atalım câma gam-ı ferdâyı
Virelim velveleye deryâyı
Tâ seher sâz ile mehtâb idelim
1Geceden başlayıp şarabı içelim;
2yarının kaygısını kadehe atalım.
3Denizi gürültüyle çınlatalım;
4sabaha kadar sazla mehtap yapalım.
Şarap gece erkenden içilir, yarın kaygısı kadehe atılır ve deniz sesle doldurulur. Gelecek endişesini sıvı kaba bırakma, geçici meclis neşesini bilinçli bir unutma pratiği yapar.
- 4
Ola kayıkda iki
Bir iki nağmesi hoş hânende
Bir de ol şûh ile Fâzıl bende
Tâ seher sâz ile mehtâb idelim
1Kayıkta iki saz çalan bulunsun,
2bir iki de güzel nağmeli şarkıcı.
3Bir de o cilveli güzel ile kul Fâzıl olsun;
4sabaha kadar sazla mehtap yapalım.
Son bent ideal kayığın kadrosunu sayar: iki sazendə, güzel sesli şarkıcı, sevgili ve Fâzıl. Müzik icracılarıyla aşk ilişkisi aynı dar teknede tamamlanan bir mehtap topluluğu kurar.
Metnin kaynağı
DEU-AVESIS.093eb627-58cb-4491-b014-6db560254022:sarkiyat-10-pdf969. Şarkıyât 10; basılı s.953/PDF 969. Numara, tam bentler, sonraki şarkı sınırı ve basılı aruz kalıbı PDF'de kayıtlıdır. Dipnot ve aparat şiir gövdesinin dışındadır. CC BY profil sayfasında PDF bağlantısına komşudur.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Nîk ü bed kimseniñ ef'âline nâzır degilizEnderunlu Fâzıl · Gazel→
‘Nice hâb idelim’ sorusu uykuyu bir eksiklik değil, mevsime yakışmayan bir israf gibi gösterir. Kayığa binme çağrısı bu uykusuzluğa hemen bir yer ve iş bulur: gece artık boş kalmaz, sohbetin süresine dönüşür.