Nevbahār irdi bu eyyāmda ‘ayyāşa ḥased

İlkbahar meclisinden kaş ile göze, yoldaki taştan gözyaşına uzanan imrenme zinciri bedeni ve tabiatı karşılaştırır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Nevbahār irdi bu eyyāmda ‘ayyāşa ḥased

   Leb-be-leb cām ile sāḳī ile sırdāşa ḥased

   1İlkbahar geldi; bu günlerde ayyaşa imrenilir.

   2Ağzına kadar dolu kadehe, sakiye ve sırdaşa imrenilir.

   İlkbaharın gelişiyle içki içene, ağzına kadar dolu kadehe, sakiye ve sırdaşa imrenilir. Mevsim, tabiat tasvirinden önce meclisteki yakınlık ve paylaşım arzusunu uyandırır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   İki kat oldı ḳaşıñ çeşmiñe reşk eylemeden

   Çeşmiñ oldı daḫı bīmār iderek ḳāşa ḥased

   1Kaşın, gözüne imrendiği için iki büklüm oldu.

   2Gözün de kaşa imrenerek daha hasta oldu.

   Kaş göze imrendiği için iki büklüm, göz de kaşa imrendiği için daha hasta gösterilir. Yüzün iki unsuru birbirinin biçimine ve hâline özenerek bedende karşılıklı bir kıskançlık kurar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Ser-nigūn çünki reh-i kūyuna oldum ‘āzem

   Ayaġım eyledi ol devlet ile başa ḥased

   1Onun semtinin yolunda baş aşağı yürümeye yöneldim.

   2Ayağım, başın eriştiği o devlet yüzünden başa imrendi.

   Baş aşağı yönelince sevgilinin semtine değen uzuv baş olur; bu devlete erişemeyen ayak, redife uygun biçimde başa haset eder. Beden düzeni tersine döner: yukarıda kalan ayak, kutsanan yola değdiği için aşağıdaki başı kıskanır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Ḥacerü’l-esveddir yalñız elmās degil

   Sevdigim rāh-güzārıñda olan ṭāşa ḥased

   1O yalnız elmas değil, Hacerülesved'dir.

   2Sevdiğimin yolunda bulunan taşa imrenilir.

   ‘Yalnız elmas değil’ sözü taşı Hacerülesved mertebesine yükseltir; ikinci dizede sevgilinin yolunda bulunan taşa imrenilir. Kutsal taş benzetmesi yolun değerini büyütür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Fāżılā ṣarṣar-ı āhım ile ṣārṣıldı zemīn

   Āsmān itdi gözümden dökilen yāşa ḥased

   1Ey Fâzıl, ahımın kasırgasıyla yeryüzü sarsıldı.

   2Gökyüzü gözümden dökülen yaşa imrendi.

   Mahlasta ah kasırgası yeri sarsarken gökyüzü konuşanın gözyaşına imrenir. Kişisel acı, yer ile göğü etkileyen kozmik bir güce büyütülür ve haset redifi en geniş ölçekte kapanır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle