Nice bir besleyesin

Bedeni beslemekle geçen ömrü sorgulayan; bir gönül ziyaretini yüz Kâbe’den üstün tutan ve keramet iddiasına nefis terbiyesi şartı koyan Yunus Emre ilahisi.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Nice bir besleyesin bu kaddile kameti

   Düştün dünyâ zevkine, unuttun kıyâmeti

   1Bu boyu bosu daha ne kadar besleyip duracaksın?

   2Dünyanın zevkine kapıldın ve kıyameti unuttun.

   Soru bedeni suçlamıyor, ona harcanan zamanı ölçüyor. Beslemek sürekli bir iş; Yunus bu sürekliliğin başka her şeyi, hesap gününü bile ikinci sıraya düşürdüğünü söylüyor.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Derviş kazan ye yedir, bir gönül ele getir

   Yüz Kâbeden yeğrekdir bir gönül ziyâreti

   1Derviş, kazan; ye ve yedir, bir gönül kazanmaya bak.

   2Bir gönlü ziyaret etmek yüz Kâbe’den daha değerlidir.

   Yunus dervişe yoksulluk değil çalışma öneriyor: Kazan, sonra paylaş. Ardından ölçüyü öyle yükseltiyor ki yüz Kâbe bile tek bir gönül ziyaretinin altında kalıyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Uslu değil delidir halka salûsluk satan

   Nefsin müslüman etsin var ise kerâmeti

   1İnsanlara dindarlık gösterisi satan kişi akıllı değil delidir.

   2Kerameti varsa önce kendi nefsini müslüman etsin.

   Yunus keramet iddiasını reddetmiyor, ona bir sınav koyuyor. Havada uçmak değil kendi nefsini terbiye etmek isteniyor; gösteri seyirci ister, bu iş ise tanıksız yapılır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Yüz bin peygamber gele hiç şefâat olmaya

   Vay eğer olmaz ise Allah’ın inâyeti

   1Yüz bin peygamber gelse de hiçbir şefaat işe yaramaz.

   2Allah’ın lütfu yoksa hâline yazık olur.

   Sayı yine büyütülüyor, sonra tek bir şeyin yanında eriyor. Yunus aracıları saymakla değil hepsinin arkasındaki tek kaynağa bağlanmakla ilgileniyor; ‘vay’ ünlemi de hesabın kişiselliğini hatırlatıyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Nefsin müslüman eden Hak yolun doğru varır

   Yarın ana oliser Muhammed şefâati

   1Nefsini müslüman eden kişi Hak yolunda doğru yürür.

   2Yarın Muhammed’in şefaati ona ulaşır.

   Bir önceki beyit şefaati elinden alıyordu, bu beyit geri veriyor; fark tek şartta, nefsini yola getirmiş olmakta. Yunus umudu kapatmıyor, karşılığında istenen bedeli söylüyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Yunus imdi sen dahi gerçeklerden oligör

   Gerçek erenler imiş cümlenin ziyâreti

   1Yunus, sen de artık gerçek olanlardan biri olmaya bak.

   2Herkesin gerçekten ziyaret etmesi gereken kişiler erenlerdir.

   Şiir Kâbe’den açtığı hesabı erenlerde kapatıyor: Ziyaret edilecek yer yine bir insan. Yunus kendine seslenerek okuru da o insanlardan biri olmaya çağırıyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle