Nigâh-ı Yâre Karşu Karşu Varmak Kahramânlıkdur

Sevgilinin bakışına karşı durmayı kahramanlık, kaş yayının kahrına katlanmayı pehlivanlık sayarken görmenin âşığa zararını da kabul eder.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Nigâh-ı yâre karşu karşu varmak kahramânlıkdur

   Kemân-ı ebruvân kahrını çekmek pehlivânlıkdur

   1Sevgilinin bakışına doğrudan karşı çıkmak kahramanlıktır;

   2kaş yayının kahrına dayanmak pehlivanlıktır.

   Açılış beyti aşkın görsel gerilimini meydan diliyle ölçer: “karşu karşu varmak” yiğitlik, “kemân-ı ebruvân”ın kahrına dayanmak pehlivanlıktır. Kaşın yay sayılması silahı sevgilinin yüzüne taşır; böylece karşılaşma bir savaş sahnesi gibi kurulurken gerçek bir çatışma değil, bakış-ok-kaş mecazı önerilir.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Seni ol gamzelerden gözlerim ısırdı gördükde

   Seni görmek de ‘ammâ ‘âşıka gâyet ziyânlıkdur

   1Gözlerim seni görünce o yan bakışlarından tanıdı;

   2ama seni görmek âşık için çok zararlıdır.

   Bu beyitte “gözlerim ısırdı” deyimi uyarmayı değil tanımayı anlatır: göz, sevgiliyi yan bakışından teşhis eder. Kapanış ise aynı “-lık” kafiyesini üçüncü kez çevirip yiğitliği ve pehlivanlığı “ziyânlık”a bağlar — görmek, az önce övülen cesaretin karşılığında ödenen zarardır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle