Nûr-ı zâtuñla münevverdir cihât
Dört bentlik murabba, bütün yönleri aydınlatan zat nurundan af ve yardım ister; tevhid sırrını dış ve iç dünyaya, Fahrî’yi de vahdet mumunun pervanesine bağlar.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Nûr-ı zâtuñla münevverdir
El-emân senden meded Rabbim meded
‘Afv ü gufrânuñ umar cümle
El-emân senden meded Rabbim meded
1Bütün yönler zatının nuruyla aydınlıktır;
2aman, yardım sendendir Rabbim, yardım.
3Bütün günahkârlar senin affını ve bağışlamanı umar;
4aman, yardım sendendir Rabbim, yardım.
- 2
Mazhar-ı ihsânuñ olsun dâ’imâ
Âşık u sâdıkların
İki âlemde bize eyle atâ
El-emân senden meded Rabbim meded
1Daima senin ihsanına erişsin
2âşıkların ve sadıkların, sabah akşam;
3iki âlemde bize bağışta bulun,
4aman, yardım sendendir Rabbim, yardım.
Sabah akşam anılan âşıkların ve sadıkların sürekli ihsana erişmesi, iki âlemde de topluluğa bağış verilmesi istenir. Özne ikinci dizede tamamlanır; modern satırlar bu gecikmeyi korur. Zaman ve âlem çiftleri duanın kapsamını günün ve varoluşun tamamına yayar.
- 3
Sırr-ı tevhîd ola dâ’im âşikâr
Zâhir u bâtında ey Perverdigâr
Feyz-i lutfuñ bize ola yâdigâr
El-emân senden meded Rabbim meded
1Tevhid sırrı daima açık olsun,
2ey yetiştirici Rab, dışımızda ve içimizde.
3Lütfunun bereketi bize yadigâr kalsın;
4aman, yardım sendendir Rabbim, yardım.
Tevhit sırrının dışta ve içte sürekli açık olması, lütuf feyzinin kalıcı yadigâr bırakılması dilenir. ‘Zâhir u bâtın’ görünür davranışla iç hâli birbirinden koparmaz. Miras olarak istenen maddi eşya değil, birliği her iki alanda duyuran manevi berekettir.
- 4
şem‘inüñ pervânesi
Aşk meyinüñ dâ’imâ mestânesi
Oldı Fahrî vechinüñ dîvânesi
El-emân senden meded Rabbim meded
1Vahdet meclisinin mumunun pervanesi,
2aşk şarabının daima sarhoşu,
3Fahrî, senin yüzünün divanesi oldu;
4aman, yardım sendendir Rabbim, yardım.
Fahrî kendisini vahdet meclisinin mumuna dönen pervane, aşk şarabının sürekli sarhoşu ve ilahi yüzün divanesi diye tanımlar. Üç sıfat yaklaşma, kendinden geçme ve bağlılığı kademelendirir. Nakarat bu coşkulu öz tanımı yeniden yardım talebine bağlayarak benlik övgüsünü sınırlar.
Metnin kaynağı
DEU-AVESIS.173d4472-4f1c-42be-8afc-48c2c8ea7a0d:n38-pdf107-108-printed98-99. Akın neşrinde manzume 38, basılı s. 98–99/PDF 107–108; 16 dize, basılı kalıp adı ve sonraki numarayla tam sınır sabittir. Sapmaz'ın bağımsız neşri basılı s. 25–26/PDF 47–48'te aynı incipit–mahlas/son–sonraki numara sınırını doğrular. Sapmaz PDF47'de exact Nūr-ı ẕātuñla münevverdir cihāt, İki ‘ālemde bize eyle ‘aṭā ve Ẓāhir u bāṭında ey Perverdigār dizelerini verir; bunlar Akın metin katmanındaki cihād, bizi ve perveri-gār bozulmalarını çözer. Sapmaz PDF'si yalnız sınır ve kısa okuma tanığı olarak kullanıldı; çağdaş neşrin tam metni buraya aktarılmadı. AVESİS'teki CC BY bağlantısı ana dosya ekine komşudur, PDF içinde gömülü lisans yoktur.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Olmaz ise senden kerem hâlim n’ola Yâ RabbenâMehmed Fahrî-i Sünbülî · Gazel→
Bütün yönler ilahi zat nuruyla aydınlanır, bütün günahkârlar af ve bağışlanma umar; bent iki isteği ‘yardım sendendir’ nakaratında birleştirir. Sapmaz tanığının doğruladığı ‘cihât’ yönleri kapsar, savaş anlamındaki ‘cihâd’ değildir. Kozmik ışık ve ortak bağışlanma ümidi acil yakarışa dönüşür.