DDizegâhDijital şiir arşivi
manzume · 19.–20. yüzyıl

O

Dicle kıyısındaki hasta kadınla çocuk, ayın doğuşunu teselli bekler gibi seyreder. Gecenin çiçekleri, gümüş duman ve mahmur ışıklar manzarayı gerçeklikten rüyaya geçirir; son iki dize gökteki kederli alın ile yerdeki yaslı bedeni birbirine bağlar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Bir hasta kadın, Dicle'nin üstünde her akşam

    Bir hasta çocuk gezdirerek, çöllere

    Sisler uzanırken o senin doğmanı bekler.

    Yorgun gibi mühmel duran ufuklar

    Titrer, silinir...-i şeb her şeyi saklar,

    İklim-i hayalâta bakan bir nazar-ı dûr

    Hüzniyle doğar -i sema sâkit ü mahmur;

    Bir mâilik üstünde yanar gizli ziyalar

    Leylin bütün ezhârı semalarda açarlar,

    Leylin bütün ezhârı, bütün ruh-ı ziyası;

    Bir -yı meçhulenin eşyaya teması,

    Zulmetlerin esrarını baştan başa sallar,

    Sen, ah, doğarsın o zaman, mest ü ziyadar...

    Sahilleri sessiz dolaşan hasta hayale,

    Bir nûr-ı teselli taşır alnındaki hâle;

    Hatta o soluk çehreye nûrun dokunurken,

    Bir buseye benzerdi ki gelmiş ona senden.

    Nehrin gece, rüya vü serâirle boğulmuş,

    Ufkunda tahassürler okur gamzede bir kuş.

    Bir giryeli ses - belki kadın, belki de erkek -

    Söyler gecenin şi'rine bir aşk, bir ahenk...

    Nûrun dökülür, sahil erir, karşıki yerler

    Bir hâb-ı münevverde hep eşkalini gizler;

    Sîmîn dumanlarda ölür ruh-ı menâzır,

    Bir ra'şe-i zerrin ta karşıda yer yer

    Mahmur ışıklar yüzer esrar üzerinde

    Yorgun sular üstünde kanar bir şeb-i hande...

    Her lerze, her ahenk bulut, hâb oluyorken,

    Bir feyz-i umumi-i ziyadar ile birden,

    Sakin soluyorken gece eşbâh ü avâlim,

    Yalnız o ziyalarda kalır sakin ü muzlim.

    Ey mâh cebînin o cebîn-i keder ü gam,

    Altında o yorgun, o soluk heykel-i mâtem!

    1Hasta bir kadın, her akşam Dicle'nin üzerinde

    2Hasta bir çocuğu gezdirirken, çöllere gül renkli

    3Sisler yayılır; o da senin doğmanı bekler.

    4Yorgunmuş gibi kendi hâline bırakılmış sakin ufuklar

    5Titrer, silinir... Gecenin eteği her şeyi saklar.

    6Hayaller ülkesine bakan uzak bir bakış,

    7Hüznüyle doğar; göğün yıldızı sessiz ve mahmurdur.

    8Mavi bir yüzeyde gizli ışıklar yanar,

    9Gecenin bütün çiçekleri göklerde açar:

    10Gecenin bütün çiçekleri, ışığının bütün ruhu.

    11Bilinmeyen bir esintinin eşyaya dokunuşu

    12Karanlıkların sırlarını baştan başa sarsar.

    13Sen, ah, işte o zaman sarhoş ve ışıl ışıl doğarsın...

    14Kıyıları sessizce dolaşan hasta hayale

    15Alnındaki hâle bir teselli ışığı taşır.

    16Hatta ışığın o solgun yüze dokunurken,

    17Senden ona ulaşmış bir öpücüğe benzer.

    18Nehir geceye, rüyaya ve sırlara boğulmuştur;

    19Ufukta yaralı bir kuş özlem türküleri söyler.

    20Ağlamaklı bir ses —belki kadın, belki erkek—

    21Gecenin şiirine bir aşk, bir ahenk söyler...

    22Işığın dökülür, kıyı erir; karşıdaki yerler

    23Aydınlık bir uykuda bütün biçimlerini gizler.

    24Manzaraların ruhu gümüş renkli dumanlarda ölür;

    25Altın bir ürperti karşı kıyıya dek yer yer uzanır.

    26Mahmur ışıklar sırların üzerinde yüzer;

    27Yorgun suların üstünde gülen bir gece kanar...

    28Her titreyiş, her ahenk buluta ve uykuya dönüşürken,

    29Her yanı saran ışıklı bir bereketle birden,

    30Gece, gölgeler ve âlemler içinde sakince solurken,

    31Yalnız o, bu ışıkların içinde sakin ve karanlık kalır.

    32Ey ay, keder ve gam yüklü alnının

    33Altında o yorgun, o solgun matem heykeli!

    Dicle kıyısındaki hasta kadınla çocuk, ayın doğuşunu teselli bekler gibi seyreder. Gecenin çiçekleri, gümüş duman ve mahmur ışıklar manzarayı gerçeklikten rüyaya geçirir; son iki dize gökteki kederli alın ile yerdeki yaslı bedeni birbirine bağlar.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Ahmet Haşim adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Türkçe Vikikaynak'ın 140736 numaralı sabit revizyonuna bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirO Eski Hücreye Benzer ki
Ziya-yı şemse kapanmış bütün deriçeleri
Ahmet Hâşim · manzume

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

asude

sakin, huzurlu

Dâmen

etek

necm

yıldız

nefha

esinti

gül-fâm

Gül renginde, pembeye çalan görünüş.

hâb-ı münevver

Işıkla aydınlanmış düş ve uyku.