O Yârin Habbe-i Hubbu Muanber Benleri Saf Saf
Âşık Ömer sevgilinin amber kokulu benlerini Hint askerleri, beyaz dişlerini inci, kirpiklerini ok ve kara saçlarını ejder gibi sıra sıra dizer. Yüz bir ülke ve saray olur; şair kavuşma umuduyla hizmetkârlar arasında bekler.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
O yârin hubbu benleri saf saf
Dizilmiş gûyyâ mülke o Hindî saf saf
1O sevgilinin sevgi tanesi gibi amber kokulu benleri sıra sıra;
2sanki ülkeye dizilmiş Hint askerleri sıra sıra.
- 2
O lâ’l-i hokka fâmında temâşâ eyledim bir bir
Beyaz dürr-i Âdem gevheleri saf saf
1O lal renkli hokka biçimli ağızda tek tek seyrettim;
2beyaz dişleri Âdem’in inci cevherleri gibi sıra sıra.
Ağız kırmızı bir hokka, dişler içinde dizilen incilerdir. Şair seyri tek tek yaptığını söyleyerek güzelliği ayrıntılı okur; kırmızı çevre ile beyaz dizi keskin renk karşıtlığı kurar.
- 3
Atup kaşı kemânından eylerdi sînem
Dizildi kanlı mücellâ tîrleri saf saf
1Kaşının yayından atıp göğsümü yaralardı;
2kanlı kirpiklerden parlak okları sıra sıra dizildi.
Kaş yay, kirpikler ok olur ve yüz güzelliği savaş düzenine dönüşür. Benlerin askerî safı burada yaralayıcı mühimmatla sürer; âşığın göğsü bu estetik ordunun hedefidir.
- 4
Çıkarmış cebîn üzre eden hamle
Bana zülf-i siyehkârı olan ejderleri saf saf
1Başlığından çıkıp alnın üzerine saldırmış;
2kara saçının ejderleri bana karşı sıra sıra.
Zülüf başlıktan kurtulan ejderler gibi alna yayılır. “Hamle” hareketi saçın yalnız süs olmadığını gösterir; ben ve kirpik ordusuna bu kez kıvrılan karanlık ejderler katılır.
- 5
Bu Ömer âşık-ı şeydâ gibi nâmı visâlinden
Selâm almak içün durmuş hezar saf saf
1Bu Ömer çılgın âşık gibi kavuşma namıyla bekler;
2selam almak için binlerce hizmetkârı sıra sıra durmuş.
Mahlas beyti yüzün askerî düzenini saray törenine çevirir. Ömer kavuşma adına beklerken çok sayıdaki çâker selam için dizilir; sevgili erişilmez hükümdar konumunu korur.
Metnin kaynağı
Âşık Ömer kimliği görünür mahlas, Ergun dizisi ve TEİS otoritesiyle sınırlıdır.
Atıf kanıtını aç ↗Ergun 1936, No. 179; tarama s. 187; 5 birim/10 dize. Kayıt kaynakta “O yârin habbe-i hubbu muanber benleri saf saf” ile başlar, “Selâm almak içün durmuş hezar çâkerleri saf saf” ile biter; hemen ardından gelen kayıt “Künc-i aşkında şu denlu cânımdan ferâğ” dizesiyle açılır. Dizeler kaynağından korundu. Sessiz kaynak düzeltmesi yapılmadı. Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryasınca hazırlandı.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Olmaz mı aceb bir gece cânâne sarılmakÂşık Ömer · Gazel/koşma; kaynak düzeni korunmuştur.→
Benlerin küçüklüğü habbe, kokusu amberle anlatılır; koyu renkleri Hint askerleri benzetmesini doğurur. Yüz bir ülke, benler de düzenli ve fethedici ordu hâline gelir.