Olmaz mı Aceb Bir Gece Cânâne Sarılmak

Âşık Ömer bir gece sevgiliye sarılmanın mümkün olup olmadığını sorar. Gönlü zülfün zincirine düşen Mecnun gibidir; can vermeye hazır olsa da asıl istediği el ele, kol kola ve yan yana yakınlıktır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Olmaz mı aceb bir gece cânâne sarılmak

   Cân câne vü gömlek dahi yâbâne sarılmak

   1Acaba bir gece sevgiliye sarılmak mümkün olmaz mı;

   2can cana, gömlek bile yabana sarılsa?

   Soru gece kavuşmasının ihtimalini yoklar. Canların birbirine, gömleğin dış yana sarılması beden ve ruh yakınlığını katmanlandırır; giysi bile bu birleşmenin dışında kalmaz.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Dil zülfüne dolaştı dedim nâz ile dedi

   Aceb mi ya canbâz olan organe sarılmak

   1Gönlüm saçına dolaştı deyince nazla şöyle dedi:

   2Canbaz olanın “organe” sarılması şaşılacak şey mi?

   Sevgili, gönlün zülfe takılmasını cambaz benzetmesiyle karşılar. Basılı “organe” yüzeyi anlamca kesinleştirilmez; görünen cevap tehlikeli işe girenin bir araca sarılmasını doğal sayar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Zencîr-i ser-i zülfüne düştü dil-i Mecnun

   Lûtfeyle ki lâzımdır o dîvâne sarılmak

   1Mecnun gönül saçının zincirine düştü;

   2lütfet, o deliye sarılmak gerekir.

   Zülüf gerçek zincir gibi Mecnun gönlü bağlar. Şair sevgiliden esire ceza değil lütuf ister; sarılma, deliliği iyileştirmese de tutsaklığın merhametli karşılığı olur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Canlar veririz yârdan ister dileriz biz

   El ele alup kol kola yan yane sarılmak

   1Canlarımızı veririz; sevgiliden istediğimiz şudur:

   2el ele tutuşup, kol kola, yan yana sarılmak.

   Can verme iddiasının karşısında talep son derece somut ve karşılıklıdır. El, kol ve yan yana dizisi yakınlığı aşama aşama kurar; aşkın ödülü iktidar değil temas olur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Bin cân değer ey Âşık Ömer belki katımda

   Doğrusu kumaş câmeli bir câne sarılmak

   1Ey Âşık Ömer, benim katımda bin can değer;

   2doğrusu kumaş giysili bir sevgiliye sarılmak.

   Mahlas beyti sarılmanın değerini bin canla ölçer. Kumaş giysi sevgilinin bedensel varlığını somutlaştırır; hayalî kavuşma günlük bir dokunma ayrıntısıyla canlı hâle gelir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle