Öksüz
Çocuğun “öksüz nedir?” sorusu ailede saklanan kayıpları açığa çıkarır: nine ölmüş, baba uzakta, hala anne yerindedir. Konuşma özel acıdan toplumdaki yarım öksüzlere ve vatana uzanır; son bölüm bireysel şefkati ortak bir koruma düşüncesine dönüştürür.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
"Her gün mektebe gelirken
Kulübesinin önünden
Geçtiğiniz fakir kadın
Pek hastadır, belki yarın
Çocuğu kalacak;
Bilmem onu kim alacak?
Onlar için
Dua edin!"
- Bugün derste hocaefendi
Bize bunları söyledi.
Kuzum anne, nedir?
- , ... Ah! Sen de bir
değil misin?
Büyüdün de onun için
Söylüyorum; güzel ninen
Kaç yıl oldu bu alemden
Çekileli... ben halanım;
VakIa ben de ananım.
Baban asker, uzak yerde;
Kim bilir, hangi çöllerde
Sayıklıyor şimdi seni!
Görmedin nineciğini;
Sen dünyaya geldiğin gün
O dünyadan gitti, küskün.
- Ben onu hiç bilmiyorum.
- Evet, bilemezsin yavrum.
Görmedin ki...
- Yalnız bilsem,
Size benzer miydi, ninem?
-Hayır, benzemezdi, fakat
Biz sana benzeriz, şefkat;
Oksüzüz, ben de, baban da.
Bil ki evladım, cihanda
Yarım öksüzler pek çoktur.
Bil de bul biraz.
Hayır, birlikte yaşamaz
Kimsenin anası babası.
Vatan, öksüzler anası
Yaşatırsak, bir o yaşar...
YaşasIn ta haşre kadar!
1“Her gün okula gelirken
2Kulübesinin önünden
3Geçtiğiniz yoksul kadın
4Çok hastadır; belki yarın
5Çocuğu öksüz kalacak.
6Onu kimin alacağını bilmiyorum.
7Onlar için
8Dua edin!”
9Bugün derste öğretmen
10Bize bunları söyledi.
11Canım annem, öksüz ne demektir?
12“Öksüz, öksüz... Ah! Sen de
13Yarım öksüz değil misin?
14Artık büyüdüğün için
15Sana söylüyorum: Güzel ninen
16Bu dünyadan çekileli
17Kaç yıl oldu... Ben senin halanım;
18Gerçi aynı zamanda annenim.
19Baban asker, uzak bir yerde;
20Kim bilir hangi çöllerde
21Şimdi seni sayıklıyor!
22Nineciğini hiç görmedin;
23Sen dünyaya geldiğin gün
24O, bu dünyadan küskün ayrıldı.”
25“Ben onu hiç tanımıyorum.”
26“Evet, tanıyamazsın yavrum;
27Çünkü onu görmedin...”
28“Yalnız şunu bilsem:
29Ninem size benzer miydi?”
30“Hayır, benzemezdi; fakat
31Biz sana benzeriz; şefkatten
32Öksüzüz ben de, baban da.
33Bil ki evladım, dünyada
34Yarım öksüzler pek çoktur.
35Bunu bil de biraz teselli bul.
36Hayır, hiç kimsenin annesiyle babası
37Birlikte yaşamaz.
38Vatan, öksüzlerin annesidir;
39Onu yaşatırsak yalnız o yaşar...
40Kıyamete kadar yaşasın!”
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Tevfik Fikret adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Türkçe Vikikaynak'ın 142012 numaralı sabit revizyonuna bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Ba’zan sesinde öyle derin bir inilti var,Tevfik Fikret · manzume→
Çocuğun “öksüz nedir?” sorusu ailede saklanan kayıpları açığa çıkarır: nine ölmüş, baba uzakta, hala anne yerindedir. Konuşma özel acıdan toplumdaki yarım öksüzlere ve vatana uzanır; son bölüm bireysel şefkati ortak bir koruma düşüncesine dönüştürür.