Tevfik Fikret

Tevfik Fikret kimdir?

Tevfik Fikret (1867–1915), şiiri bir ahlâk ve vicdan meselesi olarak ele alan Servet-i Fünûn şairidir. Sanat için sanattan yola çıktı, toplum için sanatta karar kıldı.

“Han-ı Yağma” ve “Sis” gibi manzumeleriyle iktidara doğrudan seslenen bir şiir dili kurdu; bu tavır onu döneminin en tartışmalı, sonraki kuşakların en saygı duyulan adlarından biri yaptı.

Hayatı ve yaşadığı çevre

1867'de İstanbul'da doğdu. Mekteb-i Sultanî'yi (Galatasaray) birincilikle bitirdi; hayatının büyük bölümünü öğretmenlik yaparak geçirdi.

1896'da Servet-i Fünûn dergisinin yazı işleri müdürü oldu ve derginin estetik programını şekillendirdi. İkinci Meşrutiyet sonrasında İttihat ve Terakki yönetimine muhalefet etti.

Galatasaray Lisesi müdürlüğü yaptı, sonra istifa etti. Ömrünün son yıllarını Rumelihisarı'ndaki Âşiyan adlı evinde geçirdi; 1915'te burada öldü. Ev bugün müzedir.

Şiir anlayışı ve dili

Aruzu kullandı ama onu konuşma cümlesine yaklaştırdı: dize ile cümle arasındaki sınırı esneterek şiirde nesir gücünde bir söyleyiş kurdu.

Şiirinin merkezinde adalet duygusu var. Yağmayı, zulmü ve ikiyüzlülüğü doğrudan adlandırmayı seçti; eğretilemelerini bile bir kanıt gibi kullandı.

Çocuklar için hece ölçüsüyle yazdığı Şermin ise apayrı bir dil: aynı şairin sekiz heceli, süssüz, oyun ritmiyle kurulmuş şiirleri.

Başlıca eserleri ve şiirleri

• Rübâb-ı Şikeste (1900)“Kırık Saz”; şairin ilk ve en tanınmış kitabı.
• Haluk'un Defteri (1911)Oğluna seslendiği, gelecek kuşağa umut bağlayan şiirler.
• Şermin (1914)Çocuklar için hece ölçüsüyle yazılmış şiir kitabı.
• Han-ı YağmaKitaplarına girmeden önce dergide çıkan, en çok anılan manzumesi.Arşivdeki ilgili şiirleri gör →

Edebiyat tarihindeki yeri

Türk şiirinde toplumsal muhalefetin dilini kuran şair. Kendisinden sonra siyasî şiir yazan hemen herkes, ondan devraldığı bir cesaretle yazdı.