DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Kânî/Öldürdi Beni Şîve ile Bir Dili Kanlu
Kıt‘a · 18. yüzyıl

Öldürdi Beni Şîve ile Bir Dili Kanlu

Cilvesiyle öldüren dili kanlı sevgiliyi, yaralı yürek ve dertle dolu âşık göğsü imgeleriyle anlatan kısa bir aşk kıt‘asıdır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Öldürdi beni ile bir

    ‘Âşık ne yapar dilberi olsun

    1Cilvesiyle dili kanlı bir sevgili beni öldürdü;

    2sevgilisi dili kanlı olunca âşık ne yapsın?

    İlk beyit “dili kanlu” nitelemesini iki kez, iki ayrı kipte kullanır: önce öldüren sevgilinin sıfatı, sonra “‘âşık ne yapar” sorusunun içinde bir kabullenme. Öldüren araç kılıç değil “şîve”dir; cilvenin silaha dönüşmesi, kandan söz eden dili bir mecaz düzeyinde tutar.

  2. 2

    Elbet yüreği yârelerin üzmede derdüñ

    ‘Âşıklaruñ sînesi

    1Derdin elbette yaralı yürekleri incitmektedir;

    2âşıkların göğsü dertle dolu, eli kanlıdır.

    Kapanış beyti aynı kafiyeyi organ değiştirerek sürdürür: “dili kanlu” yerini “eli kanlu”ya bırakır, suç sözden ele geçer. Dert artık dışarıdan gelen değil, yaralı yürekleri içeriden üzen bir etkendir; “pür-derd” sîne ile kanlı el, âşığın kendi bedeninde birleşir.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

DEU-AVESIS.e7912dc2-9d1e-4325-af4a-c55ffa865ab5:k13-pdf337-printed330. Elbir neşrinde K13, basılı s. 330/PDF 337; 4 dize, basılı ölçü kalıbının adı ve sonraki Dîger sınırı görselden sabittir. Öldürme ve kan dili klasik aşk mecazıdır. AVESIS profilindeki CC BY bağlantısı dosya ekine komşudur; PDF içinde gömülü lisans yoktur.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirReşk Ebrû-yı Siyeh-fâmuñla Oldı Ay Kara
Reşk ebrû-yı siyeh-fâmuñla oldı ay kara
Kânî · Kıt‘a

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

şîve

Cilve, nazlı davranış

dili kanlu

Acımasız; mecazen kan döken

yâre

Yaralı

pür-derd

Dertle dolu

sîne

Göğüs, bağır

eli kanlu

Kanlı el; suç ve yara çağrışımı