Berâ-yı Kâtib-i Sebze-i Bostâniyân Nu‘mân Aga

Nu‘mân Ağa'nın bostancıların sebze kâtibi oluşu sarayda sevinç yaratır; noktalı harfli tarih Nu‘mân lalesinin açılışıyla 1147'yi verir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Olınca kātib-i sebze olup bostāniyān mesrūr

   Didiler şād ola yā Rab sarāy-ı teng-nāy içre

   1Sebze kâtibi olunca bostancılar sevindi;

   2“Ey Tanrı, dar sarayda mutlu olsun” dediler.

   Atama haberi göreve gelenin değil çevresinin duygusuyla verilir: mesrur olan bostancılardır. Dua da şairin ağzından çıkmaz; ‘didiler’ sözü dileği bir topluluğa mal eder. İkinci dizenin şaşırtıcı yanı sarayın ‘teng-nây’, yani dar yer diye nitelenmesidir; mutluluk dileği geniş bir mekânda değil, sıkışıklığı açıkça söylenen bir yerde dilenmiş olur.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Ĥurūf-ı cevher-ile geldi bir tārįħ-i yektāya

   Açıldı lāle-i nuǾmānį gül-bāġ-ı sarāy içre

   1Noktalı harflerle eşsiz bir tarih geldi:

   2Nu‘mân lalesi sarayın gül bahçesinde açıldı.

   Beyit önce hesabın yöntemini bildirir: tarih noktalı harflerle düşürülmüş ve ‘yektâ’, yani eşsiz sayılmıştır. Ardından gelen tarih dizesi bir görevden hiç söz etmez, bir çiçeğin açılışını anlatır. Nu‘mân adıyla aynı adı taşıyan lale sayesinde atama bir bahçe sahnesine dönüşür; önceki beyitte dar denen saray, burada gül bahçesiyle karşılanır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle