DDizegâhDijital şiir arşivi
Marş · 19.–20. yüzyıl

Ordunun Duası

Dört ana bentte asker ölümden yılmadığını, vatanı ve mescidi koruyacağını, seferde aslan kesileceğini ve Peygamber'in yardımını dilediğini söyler; üç dizelik nakarat toplu âmin ve tekbirle her dileği cemaat duasına dönüştürür.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Yılmam ölümden, yaradan, askerim;

    Orduma, “Gâzî” dedi Peygamberim.

    Bir dileğim var, ölürüm isterim

    Yurduma tek düşman ayak basmasın!

    Âmin! desin hep birden yiğitler,

    !” gökten şehidler.

    Âmin! Âmin! !

    1Ölümden yılmam, ey Yaradan; askerim.

    2Peygamberim orduma “gazi” dedi.

    3Bir dileğim var; ölürüm, ama şunu isterim:

    4yurduma tek bir düşman ayağı basmasın.

    5Yiğitler hep birlikte “Âmin!” desin,

    6şehitler gökten “Allah en büyüktür!” desin.

    7Âmin, âmin; Allah en büyüktür!

    İlk bentte asker ölüm karşısındaki kararlılığını vatan sınırını koruma dileğine bağlar. Ardından yaşayan yiğitlerle gökteki şehitlerin aynı nakarata katılması, bireysel sözü zaman ve mekânı aşan toplu bir duaya dönüştürür.

  2. 2

    Türk eriyiz, silsilemiz kahraman...

    Müslümanız, ’a tapan Müslüman.

    Putları Allah tanıyanlar, aman,

    Mescidimin boynuna çan asmasın.

    Âmin! desin hep birden yiğitler,

    !” gökten şehidler.

    Âmin! Âmin! !

    1Biz Türk askeriyiz; soy zincirimiz kahramandır.

    2Biz Hakk'a kulluk eden Müslümanlarız.

    3Putları Allah sayanlar sakın

    4mescidimin boynuna çan asmasın.

    5Yiğitler hep birlikte “Âmin!” desin,

    6şehitler gökten “Allah en büyüktür!” desin.

    7Âmin, âmin; Allah en büyüktür!

    İkinci bent soy, iman ve ibadet mekânını aynı savunma çizgisinde birleştirir. Mescide çan asılması ve Hristiyanlığın putperestlikle özdeşleştirilmesi, Millî Mücadele döneminin dışlayıcı dinî seferberlik söylemidir.

  3. 3

    Millet için etti mi ordum sefer,

    Kükremiş aslan kesilir her .

    Döktüğü kandan göğe vursun zafer,

    Toprağa bir damlası boş akmasın.

    Âmin! desin hep birden yiğitler,

    !” gökten şehidler.

    Âmin! Âmin! !

    1Ordum millet için sefere çıktığında

    2her asker kükreyen bir aslana dönüşür.

    3Döktüğü kandan zafer göğe yükselsin;

    4bir damlası bile toprağa boşuna akmasın.

    5Yiğitler hep birlikte “Âmin!” desin,

    6şehitler gökten “Allah en büyüktür!” desin.

    7Âmin, âmin; Allah en büyüktür!

    Üçüncü bent seferdeki askeri kükreyen aslana benzetir. Dökülen kanın zaferle karşılık bulması ve bir damlasının bile boşa akmaması dileği, savaş yıllarının askerî fedakârlığı yücelten tarihsel söylemidir; bu şiddet dili güncel bir davranış çağrısı olarak benimsenmez.

  4. 4

    Ey Ulu Peygamberimiz nerdesin?

    Dinle minâremde öten gür sesin!

    Gel, bana yâr ol ki cihan titresin,

    Kimse dönüp süngüme yan bakmasın.

    Âmin! desin hep birden yiğitler,

    !” gökten şehidler.

    Âmin! Âmin! !

    1Ey ulu Peygamberimiz, neredesin?

    2Minaremde yükselen gür sesini dinle.

    3Gel, bana yardımcı ol ki dünya titresin;

    4kimse süngüme küçümseyerek bakmasın.

    5Yiğitler hep birlikte “Âmin!” desin,

    6şehitler gökten “Allah en büyüktür!” desin.

    7Âmin, âmin; Allah en büyüktür!

    Son bent doğrudan Peygamber'e seslenir ve minaredeki gür sesle yardım talebini birleştirir. Dünyayı titretme ve süngü imgeleri, savaş yıllarının askerî şiddet ve caydırma retoriğine aittir; bu tarihsel dili bugünün toplumları için bir davranış çağrısı olarak okumamak gerekir.

Kavram sözlüğü (8) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

156204 numaralı Vikikaynak revizyonu 28 dizelik açık lisanslı tam gövdedir. MediaWiki girintisi için kullanılan baştaki iki nokta işaretleri şiir dizesi olmadığından çıkarıldı. Dijital Safahat sınırı, Öney'nin Safahat s.533–534 dökümü iki ayrı aruz kalıbını doğrular; çağdaş tanıklardan tam şiir kopyalanmadı.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirRessam Haklı!
Bir zaman vardı ya târîh-i mukaddes modası...
Mehmet Âkif Ersoy · Manzum hikâye

Kavram sözlüğü

8 kavram bulundu.

gazi

Savaştan sağ dönen veya din ve vatan uğruna savaşan kişi

silsile

Birbirine bağlı soy veya devam zinciri

Hakk

Şiirde Allah

mescit

Namaz kılınan ibadet yeri

nefer

Er, sıradan asker

Allâhu ekber

Allah en büyüktür anlamındaki tekbir

yâr olmak

Yardımcı ve destekçi olmak

yan bakmak

Küçümseyerek veya düşmanca bakmak