Ressam Haklı!

Tarihî tasvirlerle süslü bir oda isteyen zengine ressam duvarı baştan aşağı kırmızıya boyar; Musa'nın kıyıya çıktığını, Firavun'un boğulduğunu söyleyerek görünmeyen her unsuru açıklayınca zengin de boş levhayı över.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Bir zaman vardı ya târîh-i mukaddes modası...

   Yeni yaptırdığı köşkün büyücek bir odası

   Mutlaka eski tesâvîr ile ziynetlensin

   Diye ressam aratır hayli zaman bir zengin.

   1Bir zamanlar kutsal tarih resimleri moda olmuştu.

   2Bir zengin, yeni yaptırdığı köşkün büyükçe bir odasının

   3mutlaka eski tasvirlerle süslenmesini istedi

   4ve bunun için uzun süre ressam arattı.

   Açılış, zenginin kendi estetik kararından çok dönemin “târîh-i mukaddes” modasına uyduğunu gösterir. Yeni köşkün büyük odası ve uzun ressam arayışı, siparişi sanat merakından önce gösteriş ve taklit isteğine bağlar.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Biri peyda olarak 'Ben yaparım' der, kolunu

   Sıvayıp akşama varmaz, sekiz arşın salonu

   Sıvar ama ne sıvar...Sahibi der:

   1Bir adam ortaya çıkıp “Ben yaparım” dedi, kollarını

   2sıvadı ve akşam olmadan sekiz arşınlık salonu

   3öyle bir sıvadı ki... Ev sahibi şöyle dedi:

   Ortaya çıkan adamın “Ben yaparım” demesiyle kol sıvama deyimi gerçek sıvama eylemine dönüşür. Ressam akşam olmadan sekiz arşınlık salonu kaplar; hız ve genişlik, ortaya çıkacak tek renkli işin kabalığını daha resim açıklanmadan sezdirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   -Usta bu ne?

   Kıpkızıl bir boya çektin odanın her yerine! ..

   -Bu resim, askeri basmakta iken Fir'avn' ın

   Bahr-i Ahmer yarılıp geçmesidir Musa' nın

   -Hani Musa, be adam?

   -Çıkmış efendim karaya

   1“Usta, bu nedir?”

   2“Odanın her yerini kıpkırmızıya boyadın!”

   3“Bu resim, Firavun'un ordusunu su basarken

   4Kızıldeniz'in yarılıp Musa'nın geçmesini gösteriyor.”

   5“Musa nerede?”

   6“Efendim, karaya çıktı.”

   Ev sahibi her yanı kaplayan kırmızılığı sorgulayınca ressam bunun, Firavun'un ordusu suya gömülürken Musa'nın Kızıldeniz'den geçişi olduğunu söyler. Görselde figür bulunmaması ile anlatıcının büyük tarih iddiası arasındaki açıklık hicvi kurar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   -Firavun nerde?

   -Boğulmuş.

   -Ya bu kan rengi boya?

   -Bahr-i Ahmer ay efendim yeşil olmaz ya bu da!

   -Çok güzel levha imiş, doğrusu şenlendi oda! ..

   1“Firavun nerede?”

   2“Boğuldu.”

   3“Peki bu kan rengi boya?”

   4“Kızıldeniz bu, efendim; yeşil olacak değil ya!”

   5“Çok güzel bir tabloymuş; doğrusu oda neşelendi!”

   Musa'nın kıyıya çıktığı, Firavun'un boğulduğu cevabı görünmeyen figürleri sözle ortadan kaldırır; kırmızı yüzey de denizin adıyla savunulur. Zenginin sonunda boş duvarı övmesi, ressamın hazırcevaplığı ile müşterinin bilgisizliğini aynı alaycı kapanışta buluşturur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle