Para

Üç bent, altını vicdanı ısıran yılana benzeten yargıyla tartışır; parayı hayat mücadelesi ve ülke bağımsızlığı için gerekli sayarken son bölümde kazancın kana bulaşmaması koşulunu koyar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Diyorlar ki: «Altın sarı bir yılandır, vicdanları ısırır.»

   Güzel bir laf!.. Lâkin hayat kavgasıyçin bu silâhı isteriz;

   Bu oldukça, her ejderha, hatta talih üzerine gideriz;

   Öyle işler görürüz ki, zaman bize: «Alkış!» diye haykırır.

   1Derler ki: “Altın, vicdanları ısıran sarı bir yılandır.”

   2Güzel söz! Ama hayat mücadelesinde bu silaha ihtiyacımız var;

   3O elimizdeyken her ejderhanın, hatta talihin üstüne yürürüz;

   4Öyle işler başarırız ki çağımız bizi alkışlar.

   İlk bent altını vicdanı ısıran sarı yılan sayan sözü kabul eder gibi başlar, fakat onu hayat kavgasında gerekli silah diye savunur. Ejderha ve talihe karşı yürümek, parayı amaçtan çok imkân sağlayan güç yapar; zamanın alkışı bu güçle başarılacak işe bağlanır.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Yoksulluklar: memlekete tehlikedir, hamiyeti ağlatır;

   Zira bu hal asil eli bir canavar pençesine döndürür;

   Yapacağı yangınlarla mabetlerin çerağını söndürür

   Ve o melun yarasını yabancılar bayrağıyle bağlatır.

   1Yoksulluk ülke için tehlikedir, yurtseverliği ağlatır;

   2Çünkü soylu bir eli bile canavar pençesine dönüştürür;

   3Çıkardığı yangınlarla ibadethanelerin ışığını söndürür,

   4Sonunda o uğursuz yarayı yabancıların bayrağıyla sardırır.

   Yoksulluk yalnız bireysel eksiklik değil ülke için tehlikedir: asil eli canavar pençesine, yangını mabet ışığını söndüren güce çevirir. Yaranın yabancı bayrağıyla sarılması ekonomik bağımlılık korkusudur; şiirin milliyetçi çerçevesi yoksulluğu dış müdahaleye açık hâl olarak okur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Evet aziz vatandaşlar, bu hakikat sizce dahi bilinsin!

   Artık buna kin bağlamak itikadı gönlünüzden silinsin;

   Ta ki bize her yerden çok lâzım olan bu madenle mülk dolsun.

   Şu kadar ki, elinizi uzatırken, yalnız şundan sakının:

   Bu gözleri kamaştıran parlak şeyde kan bulaşık olmasın;

   Bir hak gibi parıldasın, bir lekesiz alın gibi saf olsun!...

   1Aziz yurttaşlar, bu gerçeği siz de bilin!

   2Paraya kin duymayı öğreten inancı artık gönlünüzden silin;

   3Her yerden çok bize gereken bu maden ülkeyi doldursun.

   4Yalnız ona el uzatırken şuna dikkat edin:

   5Göz kamaştıran bu parlak şey kana bulanmış olmasın;

   6Bir hak gibi ışıldasın, lekesiz bir alın kadar temiz olsun!

   Son altılık yurttaşlardan paraya karşı koşulsuz kini bırakmalarını ister, fakat elde ediliş biçimine sert sınır koyar. Ülkeyi dolduracak maden kana bulaşmamalı, hak gibi parlamalı ve lekesiz alın kadar temiz olmalıdır. Böylece para ancak adil emek ve ahlakla meşrulaşır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle