Târîh 10

Ahmed Ağa'nın yeni evini üç beyitte kutlayan tarih, avluyu dolduran tebrik sesini, bedestendeki cevher satıcısının bilgeliğini ve yeni yapıyı şairane bir beyte dönüştüren tarih sözünü birleştirir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Sa‘âdetle yapup Ahmed Ağa bu menzili Râsim

   O dem sît-i mübârek-bâd-ile sahnı anıñ toldı

   1Ey Râsim, Ahmed Ağa bu evi uğurla yapınca,

   2o anda avlusu kutlama sesleriyle doldu.

   İlk beyit evin yapılışını sesle ölçer: “sît-i mübârek-bâd” avluyu doldurur. Yapının bitişi görsel bir tasvirle değil, kutlama uğultusunun kapladığı hacimle bildirilir; “sahn” böylece hem avlu hem sesin yayıldığı alan olur.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Bedestân içre ol cevher-fürûş-ı sâhibü't-tedkîk

   Kemâliñ menba‘ıdır şimdi devlet-hânesin buldı

   1Bedestendeki o dikkatli cevher satıcısı

   2olgunluğun kaynağıdır; şimdi kutlu evine kavuştu.

   İkinci beyit sahibini mesleğiyle tanıtır: bedestende cevher satan, “sâhibü't-tedkîk” yani inceleyip ayırt eden biridir. Dikkat ve kemal övgüsü mücevher ticaretinin gerektirdiği bakışa bağlanır; “devlet-hâne” sözü yeni evi uğurlu bir konak sayar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Mücevher harf-ile ahbâba tebşîr itdi târîhi

   Muhakkak şâ‘irâne beyt-i nev yapdı latîf oldı

   1Tarih, cevherli harflerle dostlara müjde verdi:

   2Gerçekten şairane yeni bir ev yaptı; ne güzel oldu.

   Makta ebced hesabının noktalı harflerini anan “mücevher harf” ile cevher satıcılığını aynı sözde buluşturur. “Beyt-i nev” hem yeni yapılan evi hem yeni söylenen beyti karşıladığı için müjde, mimarî ile şiiri tek cümlede kutlar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle