Şâh-ı Hûbânsın Efendüm Hüsnile Bî-şübhesin

Güzeller şahını çifte ben, ince bel ve dansla tasvir eden şarkı, ayrılığın ağlayan göze etkisini anlatır; uzun yokluğun ardından sevgiliyi Fâzıl'ı sevindirmeye çağırır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Şâh-ı hûbânsın efendüm hüsnile bî-şübhesin

   Sen gibi bir şûh-ı ra'nâ görmedim dünyâda ben

   Böyle vasf eyler cemâl-i hüsn ü ânıñ vasf iden

   Gül beden nâzik dehen başdan başa püskürme ben

   1Efendim, güzellerin hükümdarısın; güzelliğinde şüphe yok;

   2dünyada senin gibi cilveli ve güzel birini görmedim.

   3Güzellik ve çekiciliğini anlatan kişi onu şöyle över:

   4gül bedenli, nazik ağızlı, baştan başa serpilmiş benli.

   İlk bent sevgiliyi güzeller şahı ilan eder, ardından gül beden, nazik ağız ve bütün bedene serpilmiş benlerle tasvir eder. Övgü hükümdarlık unvanından tek tek bedensel ayrıntılara doğru yaklaşır.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   İncedir gâyet ile ol nâzik endâmıñ beli

   Beñzemez aña kemânıñ nağmesi sâzıñ teli

   Nâz ider hem raks ider çâr-pâreden düşmez eli

   Gonçe femli gül yañaklı çifte beñli şîveli

   1O narin bedeninin beli son derece incedir;

   2yayın ezgisi ve sazın teli ona benzemez.

   3Nazlanır, dans eder; eli çarpâreden ayrılmaz;

   4gonca ağızlı, gül yanaklı, çifte benli ve cilvelidir.

   İnce bel saz teli ve yay ezgisinden bile daha narindir; dans ederken el çarpâreden ayrılmaz. Görsel güzellik müzik icrasıyla birleşerek sevgiliyi hem seyredilen hem ritmi üreten sanatçı yapar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Gice gündüz firkatiñ kâr itdi cânâ cânıma

   Lutfıla bir kez nigâh it bu dil-i nâlânıma

   Rahm idüp hûn-âb-ı eşk-i dîde-i giryânıma

   Şehlevendim şîve-mendim gül begim giryânıma

   1Ey sevgili, ayrılığın gece gündüz canıma işledi;

   2inleyen gönlüme bir kez lütufla bak.

   3Ağlayan gözümün kanlı gözyaşına merhamet et;

   4ey yiğidim, cilveli gül beyim, ağlayan bana merhamet et.

   Ayrılık gece gündüz cana işler; konuşucu inleyen gönlü için tek bir lütuf bakışı, kanlı gözyaşı ve ağlayan kendisi için merhamet ister. Yiğit, cilveli ve gül bey hitapları, isteğin aynı sevgiliye art arda yöneldiğini gösterir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Mihnet-i hecriñle şimdi sevdigim hâlim yamân

   Hayli demdir gelmediñ olduñ yine gözden nihân

   Fâzılı lutfıñla gel şâd eyle ey rûh-ı revân

   Şîve-kârım nâzlı yârim gel amân bî-amân

   1Sevgilim, ayrılık sıkıntısıyla hâlim şimdi kötüdür;

   2uzun zamandır gelmedin, yine gözden kayboldun.

   3Ey canlı ruh, gel ve lütfunla Fâzıl'ı sevindir;

   4cilveli, nazlı sevgilim, aman, hemen gel.

   Uzun süren yokluk sevgiliyi yeniden gözden gizler. Makta onu canlı ruh, cilveli ve nazlı sevgili diye çağırırken Fâzıl'ın sevincini dönüşüne bağlayan acil bir gelme buyruğuyla kapanır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle