Severim Tâze-civânı Severim

Tek sevgiliye bağlılığı severim tekrarıyla kuran şarkı, diğer güzelleri reddeder; levend sevgili ve divane âşık eşleşmesini, adı gizli tutulan yakıcı aşkla tamamlar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Severim tâze-civânı severim

   Ya'ni ol şûh-ı cihânı severim

   Zâlim olsa dahı anı severim

   Âşıkım âh u figânı severim

   1Genç sevgiliyi severim, severim;

   2yani dünyanın o cilveli güzelini severim.

   3Zalim olsa da onu severim;

   4âşığım, âh ve feryadı severim.

   “Severim” tekrarı zalimlik ve feryat dâhil aşk deneyiminin bütününü kabul eder. Genç sevgili tek kişi olarak seçilirken acı, sevgiden ayrılması gereken kusur değil onunla gelen koşuldur.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Gayrı dilberleri aslâ sevemem

   Ne kadar olsa da ra'nâ sevemem

   Hâneye gelse de tenhâ sevemem

   Ancak ol şûh-ı cihânı severim

   1Başka güzelleri asla sevemem;

   2ne kadar güzel olsalar da sevemem.

   3Eve yalnız gelseler bile sevemem;

   4yalnız dünyanın o cilveli güzelini severim.

   İkinci bent başka güzellerin görünüşünü ve özel yakınlık ihtimalini kesin biçimde reddeder. Sevgilinin eve yalnız gelmesi bile seçimi değiştirmez; sadakat karşılaştırma yoluyla kanıtlanır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Dilberiñ tavrı levendâne gerek

   Âşık ammâ o da dîvâne gerek

   Âteş-i aşka hemân yâ ne gerek

   Yangınım ben de yananı severim

   1Sevgilinin tavrı levend gibi olmalı;

   2âşık da buna karşı çılgın olmalı.

   3Aşk ateşine başka ne gerekir?

   4Ben yangınım, ben de yananı severim.

   Levend tavırlı sevgiliye divane âşık yakıştırılır; yangın ancak yanan kişiyle eşleşir. Bu paralellik aşkı iki tarafın toplumsal değil ateşli ve taşkın nitelikleri arasında kurar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Fâzılı sabrıma hayrân itdim

   Dilde adın yine pinhân itdim

   Sînemi âteş-i sûzân itdim

   Dimedim işte falânı severim

   1Fâzıl'ı sabrıma hayran bıraktım;

   2adını yine gönülde gizledim.

   3Göğsümü yakıcı ateşe çevirdim;

   4“işte şu kişiyi seviyorum” demedim.

   Makta sevilenin adını gizlerken göğüsteki ateşi açık eder. Fâzıl sabra hayran kalır; konuşucu kişiyi adlandırmasa da bedensel yanışın aşkı ele vermesine izin verir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle