Şair
Şairin gençlikte başlayan ateşli ülküsünün yaşlılıkta da süreceğini söyleyen manzume, millet adına yükselen sesi zamana dirençli bir nağmeye; baskı karşısındaki şiir kalbini de şimşeklerden ışık alan kartala dönüştürür.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Bana yirmi yaşımda ateş saçan bir sevda,
İlk altından kanat veren o
Ak saçlarım altında yine alev saçacak.
1Yirmi yaşımda bana ateş saçan o sevda,
2ilk şiirime altın kanatlar veren o düş,
3ak saçlarımın altında yine alev saçacak.
- 2
Milletinin eden bu dudak,
O şeyleri söyler ki, çağlattığı gümüş ses
Asırların önünde nağmesini dindirmez.
1Milletinin ruhuyla haykıran bu dudak,
2öyle şeyler söyler ki yükselttiği berrak, gümüş ses
3yüzyılların önünde ezgisini susturmaz.
Konuşan dudak bireysel bir benliğin değil milletin ruhunun aracıdır. ‘Gümüş ses’ hem parlaklık hem duruluk taşır; nağmenin yüzyıllar önünde dinmemesi, şiiri güncel bir hitabın ötesinde tarih boyunca yankılanacak ortak hafıza olarak kurar.
- 3
Hiddet, hepsi boş!...'Her cefaya katlanan
Yine şair kalbinden başka bir kalp değildir;
Bu zayıf kalp, en mağrur alınlan eğiltir.
1Öfke de aşağılama da boştur; her eziyete katlanan
2yine şairin kalbinden başka bir kalp değildir;
3bu zayıf kalp, en gururlu alınları bile eğdirir.
Şair kalbi görünüşte zayıftır, fakat öfke, aşağılama ve eziyete dayanarak manevi bir üstünlük kazanır. Son dizede en gururlu alınları eğdiren şey zorbalık değil, her cefaya rağmen kırılmayan bu hassas kalbin ahlaki kuvvetidir.
- 4
Şu dünyada bir büyük rüya gören kahraman
O kartala benzer ki, en yangınlı şimşekler
Onun sisli ve korkunç yollarına serper.
1Bu dünyada büyük bir düş gören kahraman,
2öyle bir kartala benzer ki en yakıcı şimşekler
3onun sisli, korkunç yollarını ışığa boğar.
Büyük ülkü taşıyan kahraman, fırtınadan kaçan değil onun içinde yükselen kartala benzetilir. Normalde tehlike olan şimşekler burada yol aydınlatır; engel ve korku, uzak görüşlü kişinin hareketini durdurmak yerine ona yön gösteren enerjiye dönüşür.
Metnin kaynağı
165484 numaralı sabit ana sayfa, Türk Sazı taramasının 129 ve 130. sayfalarını bütünüyle aktarır; iki alt sayfa da kalite 3 olarak işaretlidir ve eser başlığı şablonu şairi Mehmet Emin Yurdakul gösterir. Aynı nedenle ‘boş!...'Her’ noktalaması da kaynakta korunmuştur. Bütün dizeler yeniden sayıldığında on bir dize 14 hecedir ve durak istisnasız yedinci hecede düşer. Tek istisna, kaynakta ‘alınlan’ dizilen dizedir; o dize 13 hece verir.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Bu dünyaya her bir doğan öyle uzun yaşamaz;Mehmet Emin Yurdakul · Didaktik manzume→
Gençlik sevdası geçici bir heyecan değil, şairin bütün ömrünü taşıyan yaratıcı güçtür. Ateş tutkuyu, altın kanat şiirin yükselişini anlatır; ak saçların altındaki alev ise yaşlanmanın ülküyü söndürmediğini, yalnızca onun bedensel görünüşünü değiştirdiğini vurgular.