Sebep Ne Ki Doğurmasın?

Üç konuşma bölümü, çocukların aç kalacağı korkusunu ilahî rızık düşüncesiyle reddeder; kapanış kadına çoğalmayı buyurup nüfusu tarım, vergi ve konukseverlik gücü sayan dönemsel bir nüfusçu söylem kurar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   — Doğurmasın...

   — Sebep ne ki doğurmasın, bir kadın?

   Ya sen her yıl ağaçlardan yemişleri isterken.

   Bir ineğin yavrusuna hizmetçilik ederken

   Niçin senden türeyecek insanlara düşmansın?...

   1— Çocuk doğurmasın...

   2— Bir kadın neden çocuk doğurmasın?

   3Sen her yıl ağaçlardan meyve beklerken,

   4Bir ineğin yavrusuna bakıp hizmet ederken,

   5Neden kendi soyundan gelecek insanlara düşman oluyorsun?

   İlk bölüm ‘doğurmasın’ sözüne ağaçtan meyve ve inekten yavru bekleyen hayat üzerinden karşı çıkar. Kadının doğurması bu doğal üretim dizisine yerleştirilir. Bu benzetme kadının iradesini ve bedensel özerkliğini hesaba katmayan tarihsel nüfusçu bakışı yansıtır; güncel bir norm olarak onaylanmaz.

   Bütün beşlik yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   — Aç kalırlar...

   — Sus, söyleme! Bu, nankörlük demektir!

   Bak, her yerde bize Hakk’ın nimetleri parıldar;

   Solucanlar için bile bu toprakta rızık var.

   Bilmez misin, diş yaratan, ekini de yeşertir?..

   1— Aç kalırlar...

   2— Sus, bunu söyleme! Bu söz düpedüz nankörlüktür!

   3Bak, Allah’ın nimetleri her yerde gözümüzün önünde;

   4Bu toprakta solucanların bile yiyeceği var.

   5Bilmez misin, dişi yaratan ekini de yeşertir?

   Çocukların aç kalacağı kaygısı ‘nankörlük’ diye susturulur; solucana bile rızık veren toprağın insanı da besleyeceği savunulur. ‘Dişi yaratan ekini yeşertir’ sözü geçim riskini ilahî güvenceye bağlar. Şiir yoksulluk ihtimalini tartışmak yerine inançla bertaraf eder.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Hayır kardeş! «Doğurmasın», deme sakın, var üre!

   Çocukların, torunların sığmasınlar bu yere;

   Çıplak dağlar hep onların elleriyle şen olsun.

   Hâzineye en çok senin harmanların baç versin.

   Herkes senin ocağını gariplere göstersin;

   Konuk dolu sofralarla yüreğine zevk dolsun!...

   1Hayır kardeşim! Sakın “Doğurmasın” deme; çoğal!

   2Çocukların ve torunların bu topraklara sığmasın;

   3Çıplak dağlar onların elleriyle canlansın.

   4Devlet hazinesine en büyük vergiyi senin harmanların versin.

   5Herkes senin ocağını yolda kalmışlara göstersin;

   6Konuklarla dolu sofralar gönlüne sevinç versin!

   Son altılık açıkça çoğalmayı buyurur; çocukları dağları canlandıracak emek, harmanı vergiye ve ocağı konuğa açacak nüfus gücü sayar. Sofra ile konukseverlik sıcak bir kapanış üretse de insanı üretim ve devlet geliri aracına indirgeyen yön tarihsel mesafeyle görünür tutulur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle