Seher oldu ey nigarım

Seher vaktinde söylenmiş dört dörtlük bir ayrılık nefesi. Ayıran güç olarak feleği ve araya girenleri gösterir; sonunda kavuşmayı değil yalnızca didarı, yüzün görülmesini ister.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Seher oldu ey nigarım

   Belki gidem diyarından

   Felek zulmedip ayırdı

   Beni gül yüzlü yarimden

   1Seher oldu ey güzelim

   2Belki senin diyarından giderim

   3Felek zulmederek ayırdı

   4Beni gül yüzlü yârimden

   Nefes vedanın saatini söyleyerek başlar: seher hem ayrılık hem yola çıkış vaktidir. İlk iki dize gidişi bir ihtimal gibi kurar (“belki gidem”), üçüncü dize ise onu tamamlanmış bir zulme bağlar. Böylece gidenin isteğiyle feleğin hükmü aynı dörtlükte üst üste biner.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Ölen bilir kalan bilir

   Teni turap olan bilir

   Muhabbet kokusu gelir

   Yel estikçe damarında

   1Ölen bilir, kalan bilir

   2Teni toprak olan bilir

   3Sevgi kokusu gelir

   4Rüzgâr estikçe damarında

   Bilgi burada yaşayanlarla ölülere birden verilir ve “teni turap olan” tabiri toprağa karışmış olanı da tanık sayar. Son iki dize muhabbeti duyulur kılar: koku ve rüzgâr, mezarla dirinin arasında kalan tek iletişim yolu olarak kurulmuştur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Senin elin bana ermez

   Benim gözüm seni görmez

   Murailer kain olmaz

   Ayırır yari yarinden

   1Senin elin bana erişmez

   2Benim gözüm seni görmez

   3İkiyüzlüler var olmaz

   4Ayırır yâri yârinden

   Bent üç olumsuzlukla kurulur: el ermez, göz görmez, mürâîler durmaz. Üçüncü dizedeki “kain” bu nüshada okunaklı değil — “kâin” (var olan) da okunabilir, “kâni” (kanaat eden) de; dördüncü dize ikinci okumayı destekler ama metin olduğu gibi bırakıldı ve çeviri düz anlamda tutuldu.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Seyit Nesiminin ahı

   Gidenler gelmez bir dahi

   Medet ey hubların şahı

   Mahrum koyma didarından

   1Seyyid Nesîmî'nin âhı

   2Gidenler bir daha gelmez

   3Medet, ey güzellerin şahı

   4Beni didarından mahrum koyma

   Mahlas bendi âhı öne alır ve gidenin dönmeyeceğini baştan kabul eder; şiir bu kabulden sonra dilek kipine geçer. İstenen artık kavuşma değil, yalnızca didar — yüzün görülmesi. “Hubların şahı” hitabı sevgiliyi güzeller arasında bir mertebeye oturtur, dua da o mertebeye yapılır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle