DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Selîmî/Derd-i hasretle açıdum çeşmi
Beyit · 15.–16. yüzyıl

Derd-i hasretle açıdum çeşmi

Hasretle açılan göz, Yusuf kıssasındaki kurt motifini zamana taşıyan ikinci dizeyle karşılaşır; tek beyit ayrılık acısını çağın yıpratıcı gücüne bağlar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Derd-i hasretle çeşmi

    Aldı -i

    1Hasret derdiyle gözümü açtım;

    2Zamanın kurdu Yusuf’u aldı.

    İlk dize, gözün hasret acısıyla açılışını anlatır; ardından Yusuf kıssasındaki kurt motifi beklenmedik özne olur. İkinci dizede alan ‘zamanın kurdu’, alınan ise Yusuf’tur. Tanığın kef/gafı ayırmayan tarihî yazısı nedeniyle ‘gürk’ okuması kesin bir imla modernleştirmesi değil, iki görsel okuyucunun bağlama dayalı aktarımıdır.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet kuvvetle muhtemel

Cevâhirü'l-Mülûk beyiti Sultan Selim bölümünde, Ali Emîrî eklerinden yapısal olarak ayrılan terminal çift olarak verir; iki dizelik gövdede görünür Selîmî mahlası bulunmadığı için kaynak-bölüm atfı probable tutulur ve confirmed sayılmaz.

Atıf kanıtını aç ↗

Ali Emîrî, Cevâhirü'l-Mülûk (1330), basılı s. 203-205/PDF 207-209; kaynak sürümü cevahir-1330-selimi-rem-05-p203-205. Selîmî'ye ait terminal beyit üç ek grubunun sonunda yinelenir; Ali Emîrî'nin ek dizeleri gövdeye alınmadı. İkinci dizedeki kurt sözcüğü tarihî yazıda kef/gaf ayrımını görünür kılmayan yüzeydedir; iki okumanın gürk aktarımı özgün dizede korunur, sessizce görk veya başka bir Latin biçimine çevrilmez.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirSuʾāli ideni bilsem ne gidiSelîmî · Beyit

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

derd-i hasret

Ayrılığın ve özlemin doğurduğu acı.

açıdum

Açtım; birinci tekil kişi geçmiş zaman biçimi.

çeşm

Göz.

gürk

Kurt; tarihî kef/gaf yüzeyinden iki görsel okumada böyle aktarılan sözcük.

zamâne

Zaman veya çağ; burada yıpratıcı dünya düzenini niteler.

Yûsuf

Kardeşleri tarafından kuyuya atılan ve babasına kurt yediği söylenen peygamber.