Sen de Bir Gün Ben Gibi Âşık Olasın Sevdiğim

Ömer, kendisine cefa eden sevgilinin bir gün aynı aşk acısını yaşamasını diler; solma, yara, rakibe minnet ve sonunda kayıp âşığı arama imgeleri cezayı karşılıklılık üzerine kurar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Sen de bir gün ben gibi âşık olasın sevdiğim

   Hep bana ettiklerin yer yer bulasın sevdiğim

   1Sen de bir gün benim gibi âşık olasın, sevdiğim;

   2Bana yaptıklarının hepsini birer birer bulasın, sevdiğim.

   İlk dilek, sevgilinin de aynı aşka düşmesini ister; bedduanın ölçüsü rastgele zarar değil, yapılanların tek tek geri dönmesidir. Adalet, acının eşit deneyiminde aranır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Gülsitân-ı hüsnüne bâd-i hazâna uğradup

   Bir açılmış gül gibi âhır solasın sevdiğim

   1Güzellik gül bahçene sonbahar rüzgârı uğrasın;

   2Sonunda açılmış bir gül gibi solasın, sevdiğim.

   Güzellik bahçesine sonbahar rüzgârı uğraması, geçici üstünlüğü mevsimle sınırlar. Açılmış gülün solması, sevgilinin bugünkü çekiciliğini gelecekteki kayba bağlar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Uyma ağyâra anınla bir yere gitme deyu

   Âşıkın varken rakîbin ahdini gütme deyu

   1“Rakibe uyma, onunla bir yere gitme,” diye;

   2“Âşığın varken rakibin sözüne uyma,” diye;

   Rakibe uymama ve onun sözünü tutmama öğütleri, anlatıcının daha önce dinlenmeyen uyarılarını tersine çevirir; sevgilinin bir gün aynı kıskanç sözleri söylemesi beklenir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Cânıma kâretti lûtf et bana cevretme deyu

   Sevdiğim mehpâreye minnet kılasın sevdiğim

   1“Canıma işledi, lütfet, bana eziyet etme,” diye

   2Sevdiğin ay parçasına yalvarasın, sevdiğim.

   Canına işleyen eziyeti durdurmak için ay yüzlü sevgiliye yalvarma sahnesi, bugünkü âşığın konumunu gelecekte sevgiliye verir; beddua empatiyi zorla kuran bir rol değişimidir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Her yerin dâğ ile yaksun sîne-i pür yârenin

   Sen birinden zâr iken ol binin açsun yârenin

   1Yara dolu göğsünün her yeri dağlanıp yansın;

   2Sen biri için inlerken o, bin yaranı daha açsın.

   Göğsün dağlanması ve bir yara için inlerken bin yaranın açılması, cezanın katlanarak büyümesini ister. Bedensel imge, kalp kırıklığını görünür izlerle geri verir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Âh edüp her dem elinden ol gözü sahhârenin

   Bunca derd-i aşk u mihnetle dolasın sevdiğim

   1O büyüleyici gözlünün elinden her an ah edip

   2Bunca aşk derdi ve sıkıntıyla dolaşasın, sevdiğim.

   Büyüleyici gözlünün elinden sürekli ah etmek, sevgilinin bugünkü kayıtsızlığını gelecekte çaresiz dolaşmaya dönüştürür; aşk derdi kişinin bütün hareketine eşlik eder.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
7. 7

   Kimse hiç mâni’ değildir var safâ eyle safâ

   Kimler öğretti sana kim sen cefâ eyle bana

   1Kimse sana engel değil; git, dilediğince eğlen.

   2Kim öğretti sana, bana sürekli eziyet etmeyi?

   “Git, eğlen” sözü görünüşte izin verirken sert bir ironi taşır. Hemen gelen “kim öğretti?” sorusu, sevgilinin eziyetini doğal huy değil sonradan edinilmiş yanlış davranış sayar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
8. 8

   Yâ cefâdan fâriğ ol gel yâ vefâ eyle dilâ

   Yâ sana ben mi dedim gönlüm alasın sevdiğim

   1Ya eziyetten vazgeçip gel ya da vefa göster, ey gönül;

   2Ben mi sana “gönlümü al” dedim, sevdiğim?

   İki seçenek sunulur: cefayı bırakıp dönmek ya da vefa göstermek. “Gönlümü al dedim mi?” sorusu, başlatılan bağın sorumluluğunu sevgilinin kendi davranışına yükler.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
9. 9

   Diyesin hayfâ yazıklar bulmadım ol serveri

   Âşık-ı sâdık verirdi uğruna cân ü seri

   1“Eyvah, yazık; o yüce sevgiliyi bulamadım,” diyesin;

   2O sadık âşık uğruna canını ve başını verirdi.

   Gelecekte söylenecek “bulamadım” yakınması, kaybın değerini çok geç fark etmeyi anlatır; sadık âşığın can ve baş verecek oluşu, kaçırılan bağlılığın ölçüsüdür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
10. 10

    Âşıkım kande deyu bir vakt ola kim Ömer’i

    Arayasın bulmayup âciz kalasın sevdiğim

    1Bir gün “Âşığım nerede?” diye Ömer’i

    2Arayıp bulamayarak çaresiz kalasın, sevdiğim.

    Mahlaslı son beddua, sevgilinin Ömer’i arayıp bulamamasını ister. Şiir boyunca dağıtılan acı, sonunda yokluğun geri çevrilemezliği ve gecikmiş pişmanlıkla tamamlanır.

    ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle