Sen Ne Deñlü Nâz Eylersen Yine Ben Bundayım

Sevgilinin nazı, sırları açığa vurması ve verdiği sözü tutup tutmaması karşısında âşığın yerinde kaldığını söyleyen kıt‘a, bağlılığı redifle pekiştirir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Sen ne deñlü nâz eylersen yine ben bundayım

   Çok idersen az eylersen yine ben bundayım

   1Ne kadar naz etsen de ben yine buradayım;

   2çok etsen de az etsen de ben yine buradayım.

   Matla nazı bir derece meselesi hâline getirir: “çok idersen az eylersen” iki ucu da sayar ve arada kalan bütün ihtimalleri kapatır. Redif her iki dizede aynı kalarak sevgilinin ölçüsü ne olursa olsun konuşanın yerinin değişmediğini biçim üzerinden gösterir.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Şer idersen hoş-dil-i dîvânenüñ esrârını

   Ya‘ni keşf-i râz eylersen yine ben bundayım

   1Divane gönlün sırlarını yayarsan,

   2yani sırrı açığa çıkarırsan ben yine buradayım.

   Bu beyitte tehdit mahremiyete yönelir: sevgili sırrı açığa vurabilir. “Şer eylemek” burada kötülük yapmak değil yaymak, duyurmaktır; “keşf-i râz” da aynı eylemi ikinci kez adlandırır. Gönlün “dîvâne” sayılması, açığa çıkacak sırrın zaten akılla savunulamayacağını ima eder.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Sağ ol itmezseñde ey şûh-ı cihân va‘de vefâ

   Lutf idüb incâz eylersen yine ben bundayım

   1Sağ ol; ey dünya güzeli, sözüne vefa etmesen de,

   2lütfedip yerine getirsen de ben yine buradayım.

   Kapanış, birbirini dışlayan iki ihtimali yan yana koyar: sözün tutulması ve tutulmaması. “Sağ ol” sözü vefasızlığın karşısına konan bir teşekkürdür ve sitemi kibarlığa gizler. Redif üçüncü kez döndüğünde artık bir seçimin değil, seçimden bağımsız bir duruşun adı olur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle