Sende Şâd İder Hudâ Mü’minleri

Fahrî, Ramazan'ı rahmet kapılarının açıldığı ve müminlerin sevindiği ay olarak merhaba nakaratıyla karşılar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Sende şâd ider Hudâ mü’minleri

   Merhabâ ey mâh-ı rahmet merhabâ

   Sende ‘afv ider Hudâ müznibleri

   Merhabâ ey şehr-i rahmet merhabâ

   1Allah sende müminleri sevindirir;

   2merhaba ey rahmet ayı, merhaba.

   3Allah sende günahkârları bağışlar;

   4merhaba ey rahmet ayı, merhaba.

   İlk bent iki paralel cümleyi yan yana koyar: aynı ayda müminler sevindirilir, günahkârlar bağışlanır. Nakaratın “mâh” ile “şehr” arasında gidip gelmesi aynı şeyi iki ayrı sözcükle söyler; selamlama yinelenerek törensel bir sese dönüşür.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Kim duhûluñla olursa şâd-mân

   Lutf-ı Hakka mazhar olur bî-gümân

   Şübhesiz cennet olur aña mekân

   Merhabâ ey mâh-ı rahmet merhabâ

   1Senin gelişinle sevinen kişi

   2kuşkusuz Hakk'ın lütfuna erişir.

   3Cennet onun mekânı olur;

   4merhaba ey rahmet ayı, merhaba.

   İkinci bent ayın gelişini bir kapı gibi kurar: “duhûl” ile sevinen kişi lütfa erişir. Şart cümlesi bir mekân vaadiyle tamamlanır, sevinç doğrudan bir yere yerleşme sözüne dönüşür ve nakarat bu vaadin ardından ayı yeniden karşılar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Sende mağlûk olur ebvâb-ı cehîm

   Sende meftûh olur ebvâb-ı na‘îm

   Sende mü’minler ider zevk u ‘azîm

   Merhabâ ey mâh-ı rahmet merhabâ

   1Sende cehennemin kapıları kapanır;

   2sende nimet kapıları açılır.

   3Sende müminler büyük sevinç yaşar;

   4merhaba ey rahmet ayı, merhaba.

   Üçüncü bent kapı imgesini açıkça söyler: bir kapı kümesi kapanırken öteki açılır. “Mağlûk” ve “meftûh” karşıtlığı ayı iki yönlü bir eşiğe çevirir; üçüncü dizedeki büyük sevinç, kapanan ve açılan kapılar arasındaki insanın payıdır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Sende sâ’im olana rahmet olur

   Hem huzûr-ı Hakda ol ‘izzet bulur

   Dünye vü ‘ukbâda ol devlet bulur

   Merhabâ ey şehr-i rahmet merhabâ

   1Sende oruç tutana rahmet erişir;

   2o, Hakk'ın huzurunda değer bulur.

   3Dünya ve ahirette mutluluk bulur;

   4merhaba ey rahmet ayı, merhaba.

   Dördüncü bent karşılamayı bir eyleme bağlar: oruç tutan kişi anılır. Rahmet, huzurda değer görmek ve iki dünyada mutluluk olarak üçe ayrılır; ayın armağanı böylece hem manevi hem gündelik bir karşılık kazanır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Mü’minîn mü’minâta lutf idüp

   Fahrî-i nâçîze dahi lutf idüp

   Kıl şefâ‘at cümlemize lutf idüp

   Merhabâ ey şehr-i rahmet merhabâ

   1Mümin erkek ve kadınlara lütfedip

   2değersiz Fahrî'ye de lütfedip

   3hepimize şefaat eyle;

   4merhaba ey rahmet ayı, merhaba.

   Son bent duayı bir sıraya koyar: önce mümin erkekler ve kadınlar, sonra “nâçîz” diye anılan Fahrî, en sonda “cümlemize”. Şairin kendini araya sıkıştırması, kişisel isteğin topluluk duasından koparılmadığını gösterir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle