Tâ Dil Vir Elden Sünbüle Sünbülîler Dirler Bize

Fahrî, sümbül simgesi çevresinde Sünbülî aidiyetini, sır bilgisi ve tarihsel silsile bağıyla anlatır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Tâ dil vir elden sünbüle Sünbülîler dirler bize

   Meyl itmezüz gayri güle Sünbülîler dirler bize

   1Gönlü elden bırakıp sümbüle ver; Sünbülîler derler bize.

   2Başka güle yönelmeyiz; Sünbülîler derler bize.

   Açılış bir buyrukla başlar: gönlü elden bırakıp sümbüle vermek istenir, yani sevgi kendiliğinden doğan değil yöneltilen bir şey sayılır. İkinci dizedeki gayri güle reddi, tercihi olumlu bir seçim kadar bir vazgeçiş olarak da kurar.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Bu gülşenin kimi gülin sever kimisi bülbülüñ

   Aldık hemân biz sünbülüñ Sünbülîler dirler bize

   1Bu bahçede kimi gülü, kimi bülbülü sever;

   2biz hemen sümbülü seçtik; Sünbülîler derler bize.

   Bahçedeki beğeniler sayılır ve konuşan kendi payını aldık hemân diyerek bir an içinde belirlenmiş gibi anlatır. Başkalarının gül ya da bülbül sevmesi kınanmaz; yalnızca farklı bir pay alındığı bildirilir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Bak verd-i bâğ ezhârına sünbüldeki ezhârına

   Vâkıf olan esrârına Sünbülîler dirler bize

   1Bahçenin gülüne ve çiçeklerine, sümbüldeki çiçeklere bak;

   2sırlarını bilenlere Sünbülîler derler bize.

   Bakış çağrısı okuru bahçeye çevirir ve iki çiçek yan yana konur; sümbülün çiçekleri sırların taşıyıcısı sayıldığı için görmek bilmekle eşitlenir. Vâkıf olan ifadesi adı yeniden bir bilgi düzeyine bağlar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   İrişdi sem‘a bir sadâ ins ü melek ider nidâ

   Mümkin midür şükrin edâ Sünbülîler dirler bize

   1Kulağa bir ses erişti, insan ve melek sesleniyor;

   2şükrünü yerine getirmek mümkün müdür? Sünbülîler derler bize.

   Duyulan ses insanla meleği aynı seslenişte buluşturur; şükrün yerine getirilip getirilemeyeceği sorusu ise cevapsız bırakılır. Soru biçimi, minnetin ölçüsünün hiçbir karşılıkla kapanmadığını söylemenin dolaylı yoludur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Ol sünbüle irmezse el Fahrî aña çekme kesel

   Besdir dile Nakşî bedel Sünbülîler dirler bize

   1Ey Fahrî, elin o sümbüle erişmezse üzülme;

   2gönle Nakşî karşılık olarak yeter; Sünbülîler derler bize.

   Kapanış erişememe ihtimalini açıkça kabul eder ve kedere düşülmemesini öğütler. Sunulan karşılık başka bir adla anılan yoldur; beyit bu yüzden kendi tercihini savunurken ikinci bir bağlılığı da yeterli sayar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle