Senüñ Sûz-ı Gamuñ Vârı Yoğı Âteşlere Saldı

Sevgilinin gamını her şeyi yakan bir ateş gibi kuran kıt‘a, aşk suçlamasını ve sonsuz dertte kimin kaldığını iki keskin soruyla tartışır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Senüñ sûz-ı gamuñ vârı yoğı âteşlere saldı

   Nedür bu fart-ı sûziş yaluñız birin mi kalmışdur

   1Senin gamının yakıcılığı varı yoğu ateşe attı.

   2Bu aşırı yanış nedir; yalnız biri mi kalmıştır?

   Açılış gamı ateşe çevirir ve yakıcılığın kapsamını “vârı yoğı” deyimiyle sınırsız yapar: yanan şey tek bir varlık değil, olan ve olmayan her şeydir. İkinci dize bu aşırılığı sorguya alır; “fart-ı sûziş” yanışın ölçüyü aşmış hâlidir ve geriye kimin ya da neyin kaldığı sorulur.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Birin dâhi seversem sevdigim var mı benim cürmüm

   Bu derd-i bî-tenâhîde benimle sen mi kalmışdur

   1Birini daha seversem, sevdiğim, benim suçum mu var?

   2Bu sonsuz dertte benimle yalnız sen mi kaldın?

   İkinci beyit iki soruyu üst üste bindirir ve ikisi de retoriktir. Önce başkasını sevmenin suç sayılıp sayılmayacağı sorulur; “cürm” sözcüğü ilişkiyi bir yargılama sahnesine taşır. Ardından soru yön değiştirip sevgiliye döner: “derd-i bî-tenâhî”de yanında kalan tek kişi o mudur? Sitem ile yalnızlık aynı cümlede tutulur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle