DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Kânî/Lâ-büd Ricâl-i Zâlim-i Hunhâr-ı Hor Olur
Kıt‘a · 18. yüzyıl

Lâ-büd Ricâl-i Zâlim-i Hunhâr-ı Hor Olur

Zalim ve kana susamış kişilerin horluğunu yiğidin kederli yüzüyle karşılaştırıp gençliğe gösterişten kaçınma öğüdünü taze fidan ile meyve ilişkisine bağlayan iki beyitlik şiir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    ricâl-i zâlim-i -ı hor olur

    Elbette merd-i merdümün olur

    1Zalim ve kana susamış adamlar kaçınılmaz biçimde hor olur.

    2Yiğit kişinin yüzü ise elbette kederli olur.

    İlk beyit dış gücü ahlaki üstünlük saymaz: zalim ve kan dökücü kişiler sonunda hor olurken yiğit kişinin yüzü çektiği sıkıntının izini taşır. “Hunhâr / hor” ses yakınlığı, zulmün itibarsızlıkla sonuçlanmasını keskinleştirir.

  2. 2

    Düşme bu tâzelikde hayâl-i nümâyişe

    Tâze nihâl-i nev-rese yâr olur

    1Bu tazelik çağında gösteriş düşüncesine kapılma.

    2Yeni yetişen taze fidan her zaman yâr olur.

    Söz gençliğe çevrilir ve gösteriş hayaline kapılmama öğüdü verilir. “Tâze” tekrarı hem yaş çağını hem yeni yetişen fidanı anlatır; ‘her bâr’ ise ‘her defa’ diye de ‘her yük/meyve’ diye de okunabildiği için dizenin sonu kapalı bırakılır.

Kavram sözlüğü (7) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

DEU-AVESIS.e7912dc2-9d1e-4325-af4a-c55ffa865ab5:k64-pdf350-printed343. Elbir neşrinde Dîger 64, basılı s. 343/PDF 350; tam 4 dize, basılı ölçü kalıbı ve sonraki Dîger sınırı görselden doğrulanmıştır. AVESİS profilindeki CC BY bağlantısı dosya ekine komşudur; PDF içinde gömülü lisans yoktur.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirSensin Bütün Haberlere Yâ Rabbi Mübteda
Sensin bütün haberlere Yâ Rabbi mübtedâ
Kânî · Kıt‘a

Kavram sözlüğü

7 kavram bulundu.

Lâ-büd

Kaçınılmaz olarak

hunhâr

Kana susamış, kan dökücü

merd-i merdüm

Yiğit kişi

izâr-ı zâr

Kederli yüz

nümâyiş

Gösteriş

nihâl-i nev-res

Yeni yetişen fidan

her bâr

Her defa, her zaman; Farsça ‘bâr’ ayrıca yük ve meyve demektir, dizede hangi anlamın önde olduğu kesin değildir