Ser-defter-i Muhâsebe-i ‘Aşk Olan Güzel

Aşk muhasebesinde başta gelen sevgiliyi âşıkların günahını sayarken gösteren kıt‘a, kavuşma zekâtı ile âşığın şevk kurbanlığındaki nisabını karşılaştırır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Ser-defter-i muhâsebe-i ‘aşk olan güzel

   ‘Âşıklaruñ günâhını bir bir ider hesâb

   1Aşk muhasebesinin başında gelen güzel,

   2âşıkların günahını bir bir hesaplar.

   Sevgili burada sevilen değil, defterin en başına yazılan alacaklıdır: aşk bir muhasebe işine dönüşür. “Bir bir ider hesâb” toplu bir yargı değil tek tek sayım bildirir. “Ser-defter” bir sıfattır, defter tutma eylemi değildir.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Ol bahşiş-i zekât-ı visâle pür iktidâr

   Kurbân-gâh-ı şevkde ben mâlik-i nisâb

   1O kavuşma zekâtı bağışına gücü yetendir;

   2ben de şevk kurbanlığında nisap sahibiyim.

   İkinci beyit hesap dilini dinî vergi diline taşır. Kavuşma, sevgilinin gücü yettiği bir zekât bağışıdır; buna karşılık konuşan kendini şevk kurbanlığında “mâlik-i nisâb”, yani zekât verecek eşiği aşmış kişi ilan eder. Alan ile veren böylece aynı beyitte yer değiştirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle