Şugl İt Âşık Zikr-i Hakka Gerek İse Sen Sana

Gazel, zikri insanın kendi iyiliği için seçtiği yol; tevhid meclisini rahmet ve murada erişme alanı olarak gösterir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Şugl it âşık zikr-i Hakka gerek ise sen sana

   Bakma münker sözüne yazık idersin sen sana

   1Ey âşık, kendine iyilik istiyorsan Hakk'ın zikriyle uğraş.

   2İnkârcının sözüne bakma; kendine yazık edersin.

   Âşığa kendi iyiliği için Hakk'ın zikriyle uğraşması, inkârcının sözüne bakmaması öğütlenir; yanlış sese yönelmek kişinin kendisine verdiği zarar sayılır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Mü’minin îmânı tevhîd ile bulur çün kemâl

   Âteş-i tevhîde yan âşık sen sana

   1Çünkü müminin imanı tevhidle olgunlaşır;

   2ey âşık, kendi iyiliğin için tevhid ateşinde yan.

   İmanın tevhidle olgunlaşması, tevhid ateşinde yanma imgesiyle keskinleştirilir. Ateş yok edici değil, âşığın inancını arıtan dönüşüm alanıdır. ‘Âteş-i tevhîde yan’ diye açılan ikinci dize eksiltili yapısıyla buyruğun ritmini keser.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Ehl-i tevhîd meclisine dâ’imâ rahmet eyler

   Dâhil olmak ister isen Hak ider rahmet sana

   1[Hakk] tevhid ehlinin meclisine sürekli rahmet eder;

   2oraya girmek istersen Hakk sana rahmet eder.

   Tevhid ehlinin meclisine sürekli rahmet indiği söylenir. Oraya girme isteği de Hakk'ın rahmetiyle karşılanır; topluluğa katılım ilâhî bağış olarak görülür. ‘Rahmet eyler’ yükleminin yazılmayan öznesi, rahmetin gelişini açık bir ada bağlamaz.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Zikr-i Hakka şugl idenler irdiler matlûbına

   Eyle iksâr zikr-i Hakkı feth ola matlûb sana

   1Hakk'ın zikriyle uğraşanlar aradıklarına eriştiler;

   2zikri çoğalt ki aradığın sana açılsın.

   Zikirle uğraşanların amaçlarına erişmiş olması örnek gösterilir. Zikri çoğaltmak, henüz kapalı olan isteğin açılmasını sağlayacak anahtar gibi düşünülür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Fahrîyâ sen dahi şugl it zikr-i Hakka dâ’imâ

   Zâhir u bâtın murâdın Hak ider ihsân sana

   1Ey Fahrî, sen de sürekli Hakk'ın zikriyle uğraş;

   2Hakk dış ve iç muradını sana bağışlar.

   Mahlas beyti Fahrî'yi aynı sürekli zikre çağırır. Dış ve iç muradın bağışlanması, önceki beyitlerdeki kişisel emeği Hakk'ın ihsanıyla tamamlar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle