Tesellî Eyledi Kur’ân’da Allâh

Fahrî, Kur'an'ın umut veren sözünden insanlık, iman ve ahiret nimetine uzanan dört bentlik bir hamd kurar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Tesellî eyledi Kur’ân’da Allâh

   Diyelim dâ’imâ ‘El-hamdü-li’llâh’

   Didi ‘Lâ teknatû min rahmeti’llâh’

   Diyelim dâ’imâ ‘El-hamdü-li’llâh’

   1Allah Kur'an'da teselli verdi;

   2sürekli ‘Allah'a hamdolsun’ diyelim.

   3‘Allah'ın rahmetinden umut kesmeyin’ dedi;

   4sürekli ‘Allah'a hamdolsun’ diyelim.

   Açılış bendi tesellinin kaynağını doğrudan bir Kur'an iktibasına bağlar ve nakaratı hem ikinci hem dördüncü dizede yineleyerek sonraki bentlerin tek nakaratlı düzenini baştan duyurur. Umut kesmeme buyruğu Arapça bırakılır; hamd cümlesi de çevrilmeden, söylenmesi istenen sözün kendisi olarak durur.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Bizi insân idüp Hak virdi iz‘ân

   Dahi virdi bize İslâm u îmân

   İdüp lutfıyla bize her dem ihsân

   Diyelim dâ’imâ ‘El-hamdü-li’llâh’

   1Hakk bizi insan yaptı ve anlayış verdi;

   2bize İslâm'ı ve imanı da verdi.

   3Lütfuyla bize her an iyilik ederek

   4sürekli ‘Allah'a hamdolsun’ diyelim.

   Bu bentte armağanlar sayılarak birikir: önce insan kılınmak ve anlayış, sonra İslâm ile iman, en sonda kesintisiz ihsan. Üç dizeyi bağlayan iz‘ân–îmân–ihsân kafiyesi, verilenlerin ayrı ayrı değil tek bir lütuf zincirinin halkaları olduğunu sesle de duyurur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   ‘Aceb hâlet-fezâdır sırr-ı tevhîd

   Hudâ-yı lâ-yezâle dahi temcîd

   Muhakkak bil ferahdır kalbi tahmîd

   Diyelim dâ’imâ ‘El-hamdü-li’llâh’

   1Tevhid sırrı ne kadar hâl doğurucudur;

   2sonsuz Allah'ı yüceltmektir.

   3Kesin bil ki hamd kalbe sevinç verir;

   4sürekli ‘Allah'a hamdolsun’ diyelim.

   Üçüncü bent nimet sayımından iç hâle geçer: tevhid sırrı hâlet-fezâ diye nitelenir, yani içeriğiyle değil kişide doğurduğu hâlle tanımlanır. Temcîd ile tahmîd birbirini tamamlar; hamd burada dış bir görev değil, kalbe ferah veren bir iç iş olarak öne sürülür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Muhalled eylemez bizi cehîmde

   Bize ‘izzet ider Fahrî na‘îmde

   Gice gündüz Hudâ şükri dilimde

   Diyelim dâ’imâ ‘El-hamdü-li’llâh’

   1Bizi cehennemde sonsuza dek bırakmaz;

   2ey Fahrî, nimetler içinde bize onur verir.

   3Gece gündüz dilimde Allah'a şükür vardır;

   4sürekli ‘Allah'a hamdolsun’ diyelim.

   Son bent cehennemde sonsuz bırakılmama umudunu nimet içindeki izzetle dengeler ve mahlası tam bu iki ucun arasına yerleştirir. Gece gündüz dilde duran şükür, dört bent boyunca yinelenen nakaratın neden çoğul kipte söylendiğini de açıklar: söz kesilmemelidir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle