DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Şah İsmail Hatâyî/Usul Erkan Bilmez Nadan Elinden
nefes · 16. yüzyıl

Usul Erkan Bilmez Nadan Elinden

Usul ve erkân bilmeyen cahil yüzünden yolun, bülbülün, gülün ve derviş giysilerinin birlikte ağladığı bir düzen bozulması anlatılır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    erkan bilmez elinden

    ağlar erkan ağlar yol ağlar

    Bülbülün figanı gonca gülünden

    Bülbül ağlar diken ağlar gül ağlar

    Kamil olanların bellidir yeri

    Aşk yoluna koydum can ile seri

    didarını görelden beri

    Derya ağlar ırmak ağlar göl ağlar

    Haçan cüşa gelse akar bu seller

    Açılmış laleler kırmızı güller

    Çalkanır şahanlar dökülür teller

    Şahan ağlar pençe ağlar tel ağlar

    İyi ile konuş olasın iyi

    Felek iyi bilir paşayı beyi

    Bu çarhın elinden el aman deyi

    Hünkar ağlar vezir ağlar kul ağlar

    Şah Hatayi'm neler gelir dilimden

    kuşağın çözme belinden

    Nice özün bilmez derviş elinden

    ağlar tülbent ağlar şal ağlar

    1Yol ve erkân bilmeyen cahilin elinden

    2Yolun usulü, erkânı ve kendisi birlikte ağlar.

    3Bülbülün feryadı gonca gül yüzündendir;

    4Gülle diken, bülbülün ağlayışına katılır.

    5Olgun kişilerin yeri bellidir;

    6Canımı ve başımı aşk yoluna koydum.

    7Hakk’ın yüzünü göreli beri

    8Deniz ağlar, ırmak ağlar, göl ağlar.

    9Ne zaman coşsa bu seller akar;

    10Laleler ve kırmızı güller açılmıştır.

    11Şahinler çırpınır, kanat tüyleri dökülür.

    12Şahin ağlar, pençe ağlar, tel ağlar.

    13İyi kişiyle konuş ki sen de iyi olasın;

    14Felek paşayı da beyi de iyi tanır.

    15Bu çarkın elinden “aman” diyerek

    16Hükümdar ağlar, vezir ağlar, kul ağlar.

    17Şah Hatâyî’yim, dilimden neler gelir;

    18Hakikat kuşağını belinden çözme.

    19Özünü bilmeyen nice derviş yüzünden

    20Dervişin hırkası, tülbendi ve şalı birlikte ağlar.

    Şiir yol ve erkân bilmeyen cahilin yalnız insanı değil, tarikatın bütün simgelerini ağlattığını söyler. Denizden hırkaya uzanan tekrarlar bozulmanın evrenselliğini gösterir. Hatâyî, iyiyle sohbeti ve hakikat kuşağına bağlılığı çözüm olarak öne çıkarır.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Şah İsmail Hatâyî adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Türkçe Vikikaynak'ın 153145 numaralı sabit revizyonuna bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirYerde Gökte Hayder-i Kerrâr’sın Sen Yâ Ali
Yerde gökte Hayder-i Kerrâr’sın sen yâ Ali
Şah İsmail Hatâyî · On bir beyitli Hz. Ali övgüsü

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

Usul

tarikat yolunun kural ve uygulamaları

Hakk'ın

Hakk’ın, Tanrı’nın

Hakikat

gerçek, tasavvufî hakikat

nadan

Bilgisiz ve görgüsüz kişi.

can ile ser

Can ve baş; aşk yoluna adanan bütün varlık.

hırka

Dervişlerin giydiği üstlük.