Virdim Metâ'-ı Vuslata Bûd u Nebûdımı

Kavuşma malına bütün varlığını veren konuşucu, ruhunun mayasını güneş ve aydan alır; arzu dokumacısı, sahte ibadet ve düşmana beddua etmeme tavrıyla kendini sınar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Virdim metâ'-ı vuslata bûd u nebûdımı

   Ya'nî ki dâr-ı sikkeye koydum nukûdımı

   1Kavuşma malına varımı yoğumu verdim;

   2yani paralarımı darphaneye koydum.

   Kavuşma pazarda alınan mal, konuşucunun varı yoğu da ödeme sermayesidir. Parayı darphaneye koyma açıklaması, aşk için yalnız harcamayı değil bütün değerin yeniden basılmasını anlatır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Ol cevherim ki âb-ruh-ı mihr ü mâhdan

   Tahmîr kıldı sâni'-i kudret vücûdımı

   1Ben öyle bir cevherim ki güneş ile ayın yüz suyundan

   2kudret sahibi yaratıcı varlığımı yoğurdu.

   Ruh cevheri güneş ve ayın “yüz suyuyla” yoğrulur. Yaratıcının tahmiri, konuşucunun varlığını iki gök ışığından kurulmuş parlak ve değerli bir maddeye dönüştürür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Nessâc-ı ârzu ne kumâşlar dokur baña

   Engüşt-i ye's bozmasa âh târ u pûdımı

   1Arzunun dokumacısı bana ne kumaşlar dokur;

   2ah, umutsuzluğun parmağı çözgü ve atkımı bozmasa.

   Arzu bir dokumacı olarak türlü kumaşlar üretir; umutsuzluğun parmağı ise atkı ve çözgüyü bozar. Gelecek tasarıları, tek bir karamsar dokunuşla dağılabilen dokuma düzenidir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Zâhid huşû'-ı kalb u safâ-yı derûn gerek

   Neyler Hudâ bu sahte rükû'u sücûdımı

   1Ey zahit, gönül ürpertisi ve iç temizliği gerekir;

   2Tanrı benim bu sahte rükû ve secdemi ne yapsın?

   Zahide dış hareketlerin yetmeyeceği söylenir; gönülde ürperti ve içeride temizlik aranır. Sahte rükû ile secde, içtenlikten kopmuş biçimsel ibadetin Tanrı katında değersizliğini sorgular.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Fâzıl du'â-yı bed idemem düşmenânıma

   Ancak odur ki âlî görem hep hasûdımı

   1Ey Fâzıl, düşmanlarıma kötü dua edemem;

   2tek dileğim bütün kıskançlarımı yüksek görmektir.

   Makta düşmana bedduayı reddeder ve kıskançları yüksek görme dileğini dile getirir. Bu ifade görünürde iyilik duasıdır; aynı zamanda haset sahiplerine üstünlük göstermeme tavrını korur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle