Vücûduñ Rahmet Oldı Mü’minîne

Fahrî, miraçta peygamberlere imam olan rahmet elçisinden günahkârlar için şefaat diler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Vücûduñ rahmet oldı mü’minîne

   Şefâ‘at eyle lutf it müznibîne

   1Varlığın müminlere rahmet oldu;

   2günahkârlara şefaat et, lütfet.

   Beyit rahmeti bir sıfat değil bir varlık hâli sayar: vücûdun kendisi rahmet olmuştur. Karşısına konan taraf da müznibîn, yani günaha batmış olanlardır. Böylece açılış, verilmiş olan ile ona en çok muhtaç olanı tek dizede yan yana getirir.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Şeb-i mi‘râcda aslâ şübhemiz yok

   İmâm olduñ gürûh-ı mürselîne

   1Miraç gecesinde hiç kuşkumuz yok:

   2peygamberler topluluğuna imam oldun.

   Miraç burada anlatılmaz, kuşku duyulmadığı söylenerek anılır: “aslâ şübhemiz yok”. Asıl vurgu ikinci dizededir; muhatap o gece peygamberler topluluğuna imam olmuştur. Şefaat isteği böylece önderliğin bir kez zaten gerçekleşmiş olmasına dayandırılır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Kerem it rûz-ı mahşerde ‘usâta

   Ki zîra sensin erham mü’minîne

   1Mahşer gününde asilere cömert davran;

   2çünkü müminlere en merhametli olan sensin.

   İstek bu beyitte 'usâta, yani asilere yöneltilir ve gerekçe bir üstünlük derecesiyle verilir: erham, en merhametli olan. Kul kendini adıyla değil, affı en çok gerektiren grubun içine katarak anar; talep kişisel olmaktan çıkıp sınıfsal bir dilek hâline gelir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Saña tâbi‘ olan kimse müdâmî

   Yapışur şübhe yok ‘habl-i metîne’

   1Sana sürekli uyan kişi

   2kuşkusuz sağlam ipe tutunur.

   Beyit uymayı tutunmaya çevirir ve “habl-i metîn” iktibasıyla bunu sağlam bir ipe bağlar. Müdâmî sözcüğü de tutunmanın anlık değil sürekli olmasını şart koşar; ip bırakılırsa tutunmanın kendisi de biter, dolayısıyla bağlılık bir defalık karar sayılmaz.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Bu âciz Fahrî’ye eyle şefâ‘at

   Kerem it ism-i a‘zam hürmetine

   1Bu güçsüz Fahrî'ye şefaat et;

   2en yüce adın hürmetine cömert davran.

   Kapanışta geniş dua daralır: âciz Fahrî için şefaat istenir. Dayanak olarak ism-i a‘zam öne sürülür, yani en yüce ad. Şiir boyunca sıralanan rahmet, imamlık ve merhamet burada tek bir kişinin bağışlanma beklentisine indirgenerek bağlanır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle