Yâ Resûla’llâh Şefâ‘at Eyle Kemter Bendeñe

Fahrî, dört halife ve iki imam hürmetine mahşerde merhamet ve peygamber şefaati diler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Yâ Resûla’llâh şefâ‘at eyle kemter bendeñe

   Merhamet itmez iseñ müşkil olur ben bendeñe

   1Ey Allah'ın elçisi, değersiz kuluna şefaat et;

   2bu kuluna merhamet etmezsen hâli güç olur.

   Açılış isteği ve isteğin reddedilmesi hâlini aynı beyitte kurar: şefaat edilmezse hâl müşkil olacaktır. Kul kendini kemter diye anarak pazarlık gücü olmadığını baştan söyler; elinde yalnız kendi küçüklüğünü ileri sürmek kalır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Çâr-ı yâr u hem imâmeyn hürmetine el-emân

   Merhamet it ‘arsa-i mahşerde hergiz bendeñe

   1Dört dost ve iki imam hürmetine aman;

   2mahşer alanında kuluna her zaman merhamet et.

   Burada aracılık zinciri uzatılır: çâr-ı yâr'a imâmeyn eklenir ve dua bir topluluk hafızasına yaslanır. “El-emân” nidası da dilekçeyi çığlığa yaklaştırır. İstenen yer ise açıkça adlandırılır: 'arsa-i mahşer, yani herkesin toplandığı alan.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Rûz-ı mahşerde şefâ‘at eyle sultânım meded

   Lutf idüp eyle kerem beyne’l-ümem biz bendeñe

   1Sultanım, mahşer gününde şefaat et, yardım et;

   2lütfedip topluluklar arasında biz kuluna cömert davran.

   Beyit yardım çağrısını “meded” ile en yalın hâline indirir. Ardından gelen beyne'l-ümem ifadesi sahneyi genişletir: kerem tek başına değil, halklar arasında görünür biçimde istenir. Kişi değişimi, şefaat isteğinin bireysel kuldan topluluğa genişlediğini gösterir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Evvelîn ü âhirûnuñ melce’isin şübhesiz

   Rahmet itdi Hak seni lutfıyla kemter bendeñe

   1Kuşkusuz öncekilerin ve sonrakilerin sığınağısın;

   2Hakk seni lütfuyla değersiz kuluna rahmet kıldı.

   Muhatap burada bütün zamanların sığınağı ilan edilir: evvelîn ü âhirûn, yani öncekiler ve sonrakiler. İkinci dize bu makamı da bağış sayar; Hakk onu lütfuyla rahmet kılmıştır. Sığınılan kapı böylece kendinden değil, kendisine verilenden güç alır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Ümmetinden rû-siyeh Fahrîye eyle merhamet

   Dâ’imâ göster cemâlüñ lutf idüp biz bendeñe

   1Ümmetinden yüzü kara Fahrî'ye merhamet et;

   2lütfedip biz kuluna güzelliğini sürekli göster.

   Kapanış yüz karasını mahlasa bitiştirir: rû-siyeh Fahrî. İstenen şey de değişir; artık af değil cemâlin sürekli gösterilmesidir. Merhamet talebi son dizede görme isteğine dönüşerek şiiri korkudan çok özlemle bitirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle