Yakazât-ı Leyliyye

Uzakta bir kadının çaldığı piyano, gece boyunca bülbül ezgisinden kesik hıçkırığa dönüşür ve dinleyene umutsuzluk cevabı verir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Gel bu akşam da ser-be-ser, güzelim

   İhtizâzât-ı leyli dinleyelim;

   Tâ uzaklarda işte bir piyano

   Taze parmakların temâsıyla

   Ağlıyor bin hazan hevâsıyla...

   Dinle ey yârim işte ağlayan o

   Gecenin ka'r-ı pür-sükûnunda,

   Zulmet-i ebkemin derûnunda.

   Gâh onun ihtizâz-ı hestiyle

   Mütevahhiş, hazîn, rakîk ü nizâr

   Dağılır cevve bir sürûd-ı hezâr..

   Gâh onun irtiâş-ı mestiyle

   Dolaşır kâinât-ı nâimeyi

   Bİr umûmî şehik-i tenhâyî...

   Onu kim dest-i râ'şe-dâriyle

   Çalıyor, perde perde inletiyor?

   Onu kim böyle gamla söyletiyor?

   Tellerin lahn-ı inkisâriyle

   Hangi metrûke böyle eğleniyor,

   Hangi mâtem bu sesle söyleniyor?

   Gâh olur ince, nâzenîn bir ses

   Leyl içinde sürüklenir, inler;

   Onu zulmet, sükût ile, dinler...

   Gâh olur bir figân-ı tîz-heves

   Bütün a'sâb-ı kâinâtı gerer;

   Sonra bir şehka-i bükâ olarak

   Düşer âgûş-ı leyl-i târike,

   Çalışır rûh-ı samtı tahrîke...

   Sonra tedrîcen alçalıp solarak

   O kadar pest olur ki öksürererk

   Zannedersin tebâh olup gidecek...

   Sonra baygın, kesik sükût eyler;

   Mûsikî-i sükûtu okşayacak

   Bir enîn-i hafi kalır ancak...

   Kim bilir, kim bilir neler söyler

   Bu süreksiz, hevesli zemzemeler,

   Bu susup durma, sonra söylemeler,

   Bu nevâzişli, nazlı, boş nagamât,

   Bu rekâket, bu lüknet-i elhân,

   Bu tereddüdlü mûsiki-i figân,

   BU yarım cümleler, yarım kelîmat;

   Belki leyl-i hâmuşa yalvarıyor,

   Belki bir tûf-ı tesliyet arıyor.

   Gâh mestâne bir şetâretle

   Bâd-ı pür-gûyu eyliyor taklîd,

   Uçuyor cevve pür-hayâl ü ümîd..

   Gâh bir mugşiyâne hâletle

   İnliyor muntazır, zebûn u harâb;

   Oluyor can-be-leb tuyûra cevab...

   Tâ uzaklarda işte bir piyano;

   Onu bî-şübhe bir kadın çalıyor,

   Mûsikiden cevâb-ı ye's alıyor...

   Dinle ey rûhum işte ağlayan o.

   1Gel güzelim, bu akşamı da baştan sona birlikte geçirelim.

   2Gecenin titreşimlerini birlikte dinleyelim.

   3Bak, çok uzaklarda bir piyano var.

   4Genç parmakların dokunuşuyla

   5bin sonbaharın ezgisi içinde ağlıyor.

   6Dinle sevgilim, ağlayan işte o piyano.

   7Sessizlikle dolu gecenin derinliğinde,

   8dilsiz karanlığın bağrında.

   9Bazen onun varlık titreşimiyle

   10ürkek, kederli, ince ve güçsüz

   11bir bülbül ezgisi göğe yayılır.

   12Bazen onun sarhoşça titremesiyle

   13uykuya dalmış evreni dolaşır

   14her yanı kaplayan bir yalnızlık hıçkırığı.

   15Onu titreyen elleriyle

   16çalıp perde perde inleten kim?

   17Onu böyle kederle konuşturan kim?

   18Tellerin kırgın ezgisiyle

   19hangi terk edilmiş kadın böyle avunuyor,

   20hangi yas bu sesle dile geliyor?

   21Bazen incecik, narin bir ses

   22gecenin içinde sürüklenip inler;

   23karanlık onu sessizce dinler.

   24Bazen keskin ve sabırsız bir çığlık

   25evrenin bütün sinirlerini gerer.

   26Sonra ağlayan bir hıçkırığa dönüşüp

   27karanlık gecenin kucağına düşer,

   28sessizliğin ruhunu harekete geçirmeye çalışır.

   29Ardından yavaş yavaş alçalıp solar;

   30öksürür gibi öylesine kısılır ki

   31yok olup gideceğini sanırsın.

   32Sonra baygın ve kesik bir susuşa gömülür;

   33sessizliğin müziğini okşayacak

   34yalnızca belli belirsiz bir inilti kalır.

   35Kim bilir, kim bilir neler anlatır

   36bu kesik kesik, hevesli mırıltılar,

   37bu uzun susuşlar ve ardından gelen söyleyişler,

   38bu okşayıcı, nazlı ve boş ezgiler,

   39bu yavanlık, ezgilerdeki bu kekeleme,

   40bu kararsız feryat müziği,

   41bu yarım cümleler ve yarım sözcükler.

   42Belki suskun geceye yalvarıyor,

   43belki bir teselli yolu arıyor.

   44Bazen sarhoşça bir sevinçle

   45durmadan konuşan rüzgârı taklit ediyor,

   46hayal ve umutla dolu göğe uçuyor.

   47Bazen de bayılacakmış gibi

   48bekleyerek, güçsüz ve yıkılmış hâlde inliyor;

   49can çekişen kuşlara karşılık veriyor.

   50Bak, çok uzaklarda yine bir piyano var;

   51onu hiç kuşkusuz bir kadın çalıyor,

   52müzikten umutsuzluğun karşılığını alıyor.

   53Dinle ey ruhum, ağlayan işte o piyano.

   Şiir piyanoyu görünmeyen bir kadının bedeni ve sesi gibi dinler. Ezgi kimi zaman bülbül kadar ince, kimi zaman evrenin sinirlerini geren bir çığlıktır; alçalıp susunca geriye belli belirsiz inilti kalır. Rüzgârı taklit eden umutlu yükseliş bile sonunda can çekişen kuşlara ve umutsuzluk cevabına bağlanır.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle