DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Selîmî/Yapışdum dāmen-i pāk-i rıżāya her çi bād-ā-bād
Kıt'a · 15.–16. yüzyıl

Yapışdum dāmen-i pāk-i rıżāya her çi bād-ā-bād

Selîmî mahlasıyla kayıtlı iki beyitlik kıta, ne olursa olsun rızanın temiz eteğine ve Mustafa'nın ayağının toprağına sarıldığını söyler; olaylar karşısındaki şaşkınlığını ilahî lütfa sığınarak tamamlar. Köksal parçayı B kümesinde Yavuz Sultan Selim'e kuvvetle muhtemel bağlar; atıf kesin değildir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Yapışdum -i pāk-i rıżāya

    Ṣarıldum -i Muṣṭafāya

    1Ne olursa olsun, rızanın temiz eteğine yapıştım;

    2Ne olursa olsun, Mustafa'nın ayağının toprağına sarıldım.

    İlk beyit iki sarılma hareketini paralel kurar: soyut rızanın eteği ve peygamberin ayağının toprağı. Her çi bad-a-bad tekrarı sonucu önceden kabul eder; bağlılık, koşullar iyi olduğu için değil, koşulsuz olduğu için değerlidir.

  2. 2

    Ẓuhūrāta cevāb u u ṭāḳatsiz ḳalup ḥayrān

    Ṣıġındum -i luṭf-ı Ḫudāya

    1Ortaya çıkan olaylara karşı cevap, güç ve dayanma takati bulamayıp şaşkın kaldım;

    2Ne olursa olsun, Allah'ın lütuf kapısına sığındım.

    İkinci beyit zuhur eden olaylar karşısında cevap, dayanma gücü ve takatin tükendiğini açıkça söyler. Hayret edilgin bir çöküşte kalmaz; ilahî lütfun dergâhına sığınma hareketi, çaresizliği bilinçli teslimiyete çevirir.

Kavram sözlüğü (7) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet kuvvetle muhtemel

Köksal 2019'un B kümesi, mecmua kaydını kuvvetli kanıt sayar; II. Selim'in aynı mahlası kullanması nedeniyle atıf probable düzeyinde tutulur.

Atıf kanıtını aç ↗

M. Fatih Köksal, “Yavuz Sultan Selîm'in Türkçe Şiirleri”, Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi 40 (2019); koksal2019-B5; kaynak(lar): Mecmu'a-i Eş'âr, M. Fatih Köksal Özel Kütüphanesi Yz. 183-Mec. 21, 21b; Mecmû'a-i Eş'âr, Millet Kütüphanesi Ali Emîrî Mnz. 598, 27b. Yavuz Sultan Selim'in Türkçe şiir söylediği çağdaşı Sehî Beg ve Latîfî tarafından reddedilir; Türkçe manzumelerin ona aidiyeti mecmua kayıtları temelinde Köksal'ın 2019 neşrinde kurulmuştur. Torunu II. Selim de Selîmî mahlasını kullandığından neşir aidiyeti kesinleşmeyen manzumeleri ayırır; bu şiir kuvvetle muhtemel B kümesindedir. Makale metni dergi politikasında CC BY-NC 4.0 olarak sunulur; ticari canlı kullanım ayrı izin olmadan yapılmamalıdır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirYār bezm itmek diler şāhāne bayram irtesiSelîmî · Gazel

Kavram sözlüğü

7 kavram bulundu.

dāmen

Etek; tutunulacak koruyucu kenar

rıżā

Olana gönüllü kabul ve hoşnutluk

ḫāk-i pāy

Ayak toprağı

her çi bād-ā-bād

Ne olursa olsun

ẓuhūrāt

Ortaya çıkan olaylar

tāb

Dayanma gücü

dergeh

Kapı; manevî sığınak